Jaki procent małych firm w Polsce korzysta ze sztucznej inteligencji?

Według danych Eurostatu z 2025 roku z AI korzysta 5,8% polskich firm zatrudniających 10–49 osób. W dużych przedsiębiorstwach odsetek ten wynosi 45,8%.

Dlaczego małe firmy rzadziej wdrażają AI?

Najczęściej wskazywane bariery to brak środków finansowych oraz brak wykwalifikowanych pracowników. Mniejsze firmy rzadziej mogą też pozwolić sobie na eksperymenty z nowymi technologiami.

Czym jest WAMA EDIH i komu służy?

WAMA EDIH to program wsparcia cyfrowego dla małych i średnich przedsiębiorstw, realizowany w latach 2024–2026. Oferuje usługi o łącznej wartości ok. 20 mln zł, w tym diagnozy dojrzałości cyfrowej firm.

Jak mała firma może zacząć wdrażać AI bez dużego budżetu?

Warto zacząć od jednego, konkretnego procesu, np. obsługi zapytań lub prostej analizy sprzedaży. Pomocne bywa skorzystanie z diagnozy dojrzałości cyfrowej i bezpłatnych lub dofinansowanych usług dla MŚP.

AI w polskich firmach: przepaść między dużymi a małymi przedsiębiorstwami

Duże firmy używają AI ok. 8 razy częściej niż małe. Sprawdź, skąd bierze się ta różnica i co mogą zrobić lokalne firmy, by ją nadrobić.

Sztuczna inteligencja w polskich firmach jest dziś wykorzystywana przede wszystkim przez duże przedsiębiorstwa, podczas gdy małe firmy pozostają wyraźnie w tyle. Różnica jest na tyle duża, że może wpływać na konkurencyjność całych lokalnych rynków.

Jak dużo firm w Polsce korzysta z AI?

Dane Eurostatu z 2025 roku pokazują wyraźny podział. Z sztucznej inteligencji korzysta 45,8% dużych firm, 14,8% średnich i tylko 5,8% małych przedsiębiorstw zatrudniających od 10 do 49 osób. Oznacza to, że duże firmy sięgają po AI ok. 8 razy częściej niż małe.

Warto zestawić te wartości z średnią unijną, aby zobaczyć, czy problem jest specyficznie polski, czy szerszy.

Wielkość firmy	Polska (AI)	Unia Europejska (AI)
Małe (10–49 osób)	5,8%	17%
Średnie	14,8%	30,4%
Duże	45,8%	55%

Tabela pokazuje, że w każdej kategorii polskie wyniki są niższe od unijnych. Największy dystans dotyczy małych firm: w Unii wskaźnik wynosi 17%, czyli ok. trzy razy więcej niż w Polsce. Dla lokalnego przedsiębiorcy to sygnał, że zaległość nie wynika wyłącznie z ogólnej kondycji rynku, lecz także z mniejszej gotowości do wdrażania nowych narzędzi.

Dlaczego małym firmom trudniej wdrożyć AI?

Najczęściej wskazywane przeszkody to dwie kwestie: brak pieniędzy na inwestycje oraz brak wykwalifikowanych ludzi, którzy potrafiliby z nowych narzędzi korzystać. W małej firmie jedna osoba często odpowiada jednocześnie za sprzedaż, obsługę klienta i księgowość, więc czas na naukę nowych technologii jest bardzo ograniczony.

Podstawowa intensywność cyfrowa MŚP w Polsce wynosi 59%, podczas gdy średnia unijna to 71,4% (dane Komisji Europejskiej z 2025 roku). Ta luka w podstawowych kompetencjach cyfrowych tłumaczy, dlaczego przejście do zaawansowanych rozwiązań, takich jak AI, bywa dla mniejszych firm kolejnym krokiem, a nie prostą decyzją.

Jak lokalne firmy mogą skorzystać z programu WAMA EDIH?

Jednym z narzędzi wsparcia jest program WAMA EDIH, realizowany w latach 2024–2026. Przewiduje on 1000 usług dla małych i średnich przedsiębiorstw o łącznej wartości ok. 20 mln zł. W jego ramach przeprowadzono 360 diagnoz dojrzałości cyfrowej firm.

Diagnoza to dobry punkt wyjścia. Pozwala ustalić, które procesy w firmie są najbardziej gotowe na automatyzację, a które wymagają wcześniejszych zmian organizacyjnych. Dla przedsiębiorcy oznacza to mniej zgadywania i więcej decyzji opartych na konkretnej ocenie.

Fundacja Koalicji na rzecz Polskich Innowacji zapowiada kontynuację działań w tym obszarze. Obejmują one współpracę z ekspertami, pomoc w wyborze narzędzi oraz rozwój kompetencji zespołów.

Jak krok po kroku zacząć wdrażać AI w małej firmie?

Oceń obecny poziom cyfryzacji. Zanim wybierzesz narzędzie, sprawdź, które procesy są już prowadzone w systemach, a które wciąż opierają się na arkuszach i papierze.
Wskaż jeden proces o dużej wadze. Dobrym kandydatem jest powtarzalna czynność, np. odpowiadanie na częste pytania klientów albo przygotowywanie ofert.
Ustal mierzalny cel. Zapisz, ile czasu ma zaoszczędzić wdrożenie lub jak ma wpłynąć na liczbę zapytań. Bez tego trudno ocenić efekt.
Przetestuj rozwiązanie na małą skalę. Wybierz narzędzie, uruchom je na ograniczonej grupie zadań i zbierz informacje od osób, które z niego korzystają.
Zadbaj o kompetencje zespołu. Nawet najlepsze narzędzie nie przyniesie efektu, jeśli ludzie nie wiedzą, jak go używać. Krótkie szkolenia wewnętrzne bywają skuteczniejsze niż rozbudowane kursy.

Ten sposób pracy ogranicza ryzyko, bo inwestycja jest rozłożona w czasie, a decyzje o kolejnych krokach opierają się na wynikach z pierwszego etapu.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dane pokazują, że przewaga w zakresie AI koncentruje się w dużych organizacjach, a małe firmy nadrabiają dystans wolniej niż w pozostałych częściach Unii. Dla lokalnego przedsiębiorcy wniosek jest praktyczny: nie trzeba od razu inwestować w rozbudowane systemy, ale warto zacząć od świadomej oceny własnych procesów i skorzystać z dostępnych programów wsparcia. Im wcześniej firma uporządkuje dane i nauczy zespół pracy z nowymi narzędziami, tym łatwiej będzie jej utrzymać tempo działania wobec większych konkurentów.