Rejestr fundacji rodzinnych online – co się zmieniło od lipca 2026
Od 29 lipca 2026 r. dostęp do rejestru fundacji rodzinnych jest możliwy przez internet.
Cyfryzacja rejestru fundacji rodzinnych ruszyła, ale jest dopiero na początku drogi. Od 29 lipca 2026 r. przedsiębiorcy, prawnicy i osoby zarządzające fundacjami rodzinnymi mogą dostęp do podstawowych danych z rejestru przez internet, zamiast składać tradycyjne wnioski papierowe – to krok, na który czekali od lat.
Co się zmieniło w rejestrze fundacji rodzinnych?
Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 22 kwietnia 2026 r. otworzyło dostęp do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Dotychczas uzyskanie informacji z rejestru wymagało formalnego wniosku i czekania na odpowiedź sądu – proces, który potrafił trwać wiele dni lub nawet tygodni.
Teraz dane są dostępne poprzez Portal Rejestru Fundacji Rodzinnych. Sąd rejestrowy potwierdzil, że można samodzielnie pobrać w formie wydruku komputerowego następujące informacje:
- numer RFR (Rejestru Fundacji Rodzinnych)
- nazwa fundacji
- siedziba fundacji
- numery REGON i NIP (jeśli znajdują się w rejestrze)
Dodatkowo nowelizacja rozporządzenia umożliwia elektroniczne składanie wniosków o wydanie odpisu, wyciągu, zaświadczenia lub informacji z rejestru. Wniosek wysłany e-mailem musi być jednak opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym, a do niego trzeba dołączyć dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Jakie były problemy, które miała rozwiązać cyfryzacja?
Prawnicy zajmujący się fundacjami rodzinnymi czekali na zmiany, bo dotychczasowy system był archaiczny i powodował praktyczne absurdy. Przykład? Banki oczekiwały od spółek wniesionych do fundacji rodzinnych aktualnych odpisów z rejestru w terminie krótszym niż czas oczekiwania na załatwienie sprawy w samym sądzie.
Dla porównania – odpis dotyczący spółki z ograniczoną odpowiedzialnością każdy może wygenerować w elektronicznym Krajowym Rejestrze Sądowym w mniej niż minutę. Fundacje rodzinne były więc znacznie gorzej obsługiwane niż spółki komercyjne, co utrudniało pracę pełnomocnikom, notariuszom i pracownikom banków.
Małgorzata Skarzyńska, adwokat prowadząca własną kancelarię, wyjaśnia, co praktykujący prawnicy oczekiwali od reform:
Z perspektywy praktykującego pełnomocnika najważniejsze dla mnie jest, aby rejestr fundacji rodzinnych pozwalał nie tylko wyszukać fundację, lecz także szybko pobrać aktualny odpis, sprawdzić sposób reprezentacji, skład organów oraz historię dokonanych wpisów. Oczekuję również możliwości elektronicznego składania wniosków, bieżącego śledzenia ich statusu i otrzymywania jasnych informacji o brakach formalnych.
Czego wciąż brakuje w nowym rejestrze?
Choć zmiana jest krokiem naprzód, nowelizacja rozporządzenia nie rozwiązuje wszystkich problemów. Pozostają dwie istotne ograniczenia:
1. Wydruki nie mają mocy dokumentów urzędowych
Rejestr nadal prowadzony jest w systemie informatycznym, a nie teleinformatycznym. To oznacza, że wydruki pobrane samodzielnie z portalu nie mają mocy dokumentów urzędowych – instytucje mogą ich nie zaakceptować. Banki, notariusze czy urzędy mogą wciąż żądać oficjalnego odpisu wydanego przez sąd.
2. Zakres dostępnych danych jest bardzo ograniczony
Online dostępne są jedynie dane podmiotowe (nazwa, siedziba, numery identyfikacyjne). Brakuje informacji o:
- składzie organów fundacji
- sposobie reprezentacji
- historii zmian w rejestrze
- danych o zarządzie i radzie fundacji
Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadniło to ochroną danych osobowych osób związanych z fundacją – nie chodzi tu o publiczne udostępnianie informacji o fundatorach czy beneficjentach.
| Informacja | Dostępna online | Dostępna w oficjalnym odpise |
|---|---|---|
| Numer RFR | ✓ | ✓ |
| Nazwa fundacji | ✓ | ✓ |
| Siedziba | ✓ | ✓ |
| REGON/NIP | ✓ | ✓ |
| Skład organów | ✗ | ✓ |
| Historia wpisów | ✗ | ✓ |
| Sposób reprezentacji | ✗ | ✓ |
Czy fundacje rodzinne przejdą do Krajowego Rejestru Sądowego?
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad bardziej ambitnym rozwiązaniem – przeniesieniem fundacji rodzinnych do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Taki krok byłby rozwiązaniem docelowym i umożliwił:
- skrócenie procedur rejestracyjnych
- prowadzenie akt rejestrowych online
- dostęp do danych przez całą dobę
- ujednolicenie obsługi fundacji z obsługą spółek
Wyzwaniem jest ochrona informacji ze sfery życia prywatnego fundatora i beneficjentów. Fundacje rodzinne, w odróżnieniu od spółek komercyjnych, opierają swoją działalność na dokumentach zawierających wrażliwe informacje osobiste. Ministerstwo Rozwoju i Technologii w dokumencie „Projekt przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej” z 11 czerwca 2026 r. wskazuje, że włączenie fundacji do KRS ma być rozwiązaniem docelowym, ale wymaga najpierw przeprowadzenia oceny bieżących potrzeb sądu rejestrowego i zmian organizacyjnych możliwych do wdrożenia w najbliższym czasie.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli prowadzisz fundację rodzinną lub planujesz ją założyć, zmiany od lipca 2026 r. mogą nieco ułatwić Ci pracę, ale nie rozwiązują wszystkich problemów:
Dla przedsiębiorców i właścicieli majątku:
- Szybciej sprawdzisz dane konkurencyjnych fundacji (nazwa, siedziba, identyfikatory)
- Wciąż będziesz potrzebować oficjalnych odpisów do transakcji bankowych i notarialnych
- Przygotuj się na to, że instytucje mogą nie zaakceptować wydruku z portalu
Dla pełnomocników i prawników:
- Elektroniczne składanie wniosków przyspiesza pracę, ale wymaga podpisu elektronicznego
- Brakuje dostępu do informacji o składzie organów i historii zmian – musisz wciąż czekać na oficjalne odpisy
- Warto śledzić dalsze prace nad przeniesieniem fundacji do KRS
Dla banków i notariuszy:
- Możesz szybciej weryfikować dane podstawowe fundacji
- Wciąż powinieneś żądać oficjalnych odpisów do celów dokumentacyjnych
Jakie dalsze zmiany czekają fundacje rodzinne?
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad szerszą reformą ustawy o fundacji rodzinnej. Rozważa się:
- Ograniczenie sytuacji, w których fundacja służy samemu fundatorowi – fundacje rodzinne powinny realizować cel sukcesyjny i służyć osobom najbliższym (małżonek, dzieci, wnuki), a nie samemu twórcy
- Doprecyzowanie katalogu działalności gospodarczej – w ostatnich 3 latach pojawiało się wiele rozbieżnych interpretacji, które powodowały niepewność prawną
- Wprowadzenie audytów na żądanie beneficjenta – wraz z surowszymi sankcjami za brak przeprowadzenia wymaganego badania
- Opracowanie wytycznych dla audytorów – aby ujednolicić standardy badania fundacji (audyt fundacji drastycznie różni się od audytu spółki)
Jacek Miłaszewski, radca prawny w kancelarii PragmatIQ, podkreśla, że postulaty dotyczące ograniczenia działalności gospodarczej są słuszne, ale ewentualne zmiany w opodatkowaniu powinny być wprowadzane z dużą rozwagą. Fundacja ma minimalizować ryzyko utraty majątku, dlatego działalność gospodarcza nie może być jej głównym przedmiotem, a jedynie narzędziem wspierającym.
Cyfryzacja rejestru fundacji rodzinnych to początek zmian, ale droga do pełnej modernizacji – porównywalnej z obsługą spółek w KRS – wciąż trwa. Warto śledzić dalsze prace legislacyjne, szczególnie jeśli zarządzasz znacznym majątkiem rodzinnym.
Najczęstsze pytania
Od kiedy rejestr fundacji rodzinnych jest dostępny online?
Od 29 lipca 2026 r. można uzyskać podstawowe dane z rejestru fundacji rodzinnych przez internet, na stronie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Dostępne są: numer RFR, nazwa, siedziba fundacji oraz numery REGON i NIP.
Jakie informacje mogę znaleźć w rejestrze online?
Rejestr udostępnia dane podmiotowe: numer RFR, nazwę fundacji, siedzibę oraz identyfikatory podatkowe (REGON i NIP). Nie zawiera danych osobowych osób związanych z fundacją ze względu na ochronę prywatności.
Czy mogę złożyć wniosek do rejestru przez internet?
Tak, ale wniosek musi być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym i musi być opłacony. Wysyła się go na adres poczty elektronicznej Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim.
Czy wydruk z rejestru ma moc dokumentu urzędowego?
Nie – wydruki pobrane samodzielnie z portalu nie mają mocy dokumentów urzędowych, bo rejestr prowadzony jest w systemie informatycznym, a nie teleinformatycznym.
Czy fundacje rodzinne przejdą do Krajowego Rejestru Sądowego?
Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa przeniesienie fundacji rodzinnych do KRS jako rozwiązanie docelowe, ale na razie pozostają w oddzielnym rejestrze prowadzonym przez SO w Piotrkowie Trybunalskim.
Na podstawie: Prawo.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.