Od kiedy małe firmy mogą kontrolować zwolnienia lekarskie?

Od 13 kwietnia 2026 roku firmy zatrudniające do 20 pracowników uzyskają prawo do weryfikacji zwolnień lekarskich. Kontrolę trzeba przeprowadzić w ciągu 24 godzin od zgłoszenia absencji.

Jak długo trwa kontrola zwolnienia lekarskiego?

Pracodawca ma maksymalnie 24 godziny od momentu powiadomienia o absencji na przeprowadzenie kontroli zwolnienia lekarskiego.

Jakie zmiany czekają płatników składek ZUS w 2026?

Od 23 lutego 2026 roku pół miliona płatników składek przechodzi na nowy portal eZUS. Jednocześnie od 13 lipca 2026 będą obowiązywać nowe wzory legitymacji emeryta-rencisty.

Czy zwolnienia lekarskie są często wykorzystywane nieprawidłowo?

W 2025 roku przeprowadzono kontrole na 27,5 miliona wystawionych zwolnień, a nieprawidłowości wykryto w 34 procentach przypadków, co wskazuje na znaczną skalę problemu.

Na czym polega oszustwo związane z emerytami?

Oszuści oferują fikcyjne programy emerytalne za 800 złotych, a także wysyłają podejrzane SMS-y z linkami do rzekomych portali ZUS, aby wyłudzić dane osobowe.

Kontrola zwolnień lekarskich: nowe prawo małych firm od 2026

Od kwietnia 2026 firmy do 20 pracowników mogą weryfikować zwolnienia lekarskie. Poznaj nowe uprawnienia, terminy i jak się do nich przygotować.

Polskie firmy małe będą miały nowe narzędzie do zarządzania absencją pracowników. Od 13 kwietnia 2026 roku przedsiębiorstwa zatrudniające do 20 osób uzyskają uprawnienia do kontroli zwolnień lekarskich, co stanowi odpowiedź na skalę problemu absencji chorobowej w kraju.

Skala absencji chorobowej w Polsce — liczby, które powinny zainteresować pracodawcę

Sytuacja na rynku pracy wskazuje na poważny problem. W 2025 roku pracownicy w Polsce byli nieobecni z powodu choroby przez ponad 290 milionów dni. W tym samym roku wystawiono 27,5 miliona zwolnień lekarskich. Te liczby pokazują, że absencja chorobowa to nie marginalne zjawisko, ale realny wyzwanie dla organizacji pracy.

Szczególnie uciążliwe konsekwencje absencji odczuwają właśnie mikro i małe firmy, gdzie nieobecność nawet jednego pracownika może zaburzyć cały harmonogram operacyjny. Dlatego właśnie nowe uprawnienia skierowane są przede wszystkim do tego segmentu rynku.

Nowe uprawnienia małych firm — co się zmienia od kwietnia 2026?

Począwszy od 13 kwietnia 2026 roku, pracodawcy zarządzający zespołami do 20 osób będą mogli aktywnie weryfikować zwolnienia lekarskie wydane ich pracownikom. To uprawnienie ma na celu umożliwienie pracodawcy sprawdzenia, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego faktycznym przeznaczeniem, szczególnie w sytuacjach budzących wątpliwości.

Kluczowy parametr tego procesu to czas. Kontrolę trzeba przeprowadzić w ciągu maksymalnie 24 godzin od momentu, gdy pracownik zgłosi absencję. To oznacza, że pracodawca musi działać szybko i sprawnie, aby zdążyć w wyznaczonym oknie czasowym.

Warto podkreślić, że prawo do kontroli nie oznacza automatycznego kwestionowania każdego zwolnienia. Chodzi o możliwość weryfikacji w przypadkach, które budzą uzasadnione podejrzenia, a nie o rutynową inwigilację pracowników.

Nieprawidłowości w kontrolach — jak często dochodzi do nadużyć?

Dane z 2025 roku pokazują skalę problemu. Przeprowadzono kontrole na 27,5 miliona wystawionych zwolnień lekarskich, a nieprawidłowości wykryto w 34 procentach zbadanych przypadków. To oznacza, że prawie jedna trzecia zwolnień budziła wątpliwości.

Wskaźnik	Wartość 2025
Dni absencji chorobowej	ponad 290 mln
Wystawione zwolnienia lekarskie	27,5 mln
Nieprawidłowości w kontrolach	34%
Termin kontroli	do 24 godzin

Liczby te uzasadniają wprowadzenie nowych uprawnień dla pracodawców. Skoro co trzecie zwolnienie budzi wątpliwości, to pracodawcy powinni mieć możliwość weryfikacji, zwłaszcza w małych zespołach, gdzie każda nieobecność ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie firmy.

Zagrożenia — oszustwa i podejrzane SMS-y

Jednocześnie z nowymi uprawnieniami pojawiają się nowe zagrożenia dla przedsiębiorców i pracowników. Oszuści oferują fikcyjne programy emerytalne za 800 złotych, obiecując korzyści, których nie będzie. Ponadto mieszkańcy Polski otrzymują podejrzane SMS-y zawierające linki do rzekomych portali ZUS, które w rzeczywistości są narzędziami do wyłudzenia danych osobowych.

Pracodawcy powinni być świadomi tych zagrożeń i edukować swoich pracowników na temat bezpieczeństwa danych. Każdy SMS z linkiem do portalu ZUS powinien być traktowany z dużą ostrożnością, szczególnie jeśli nie był spodziewany.

Zmiany w systemie ZUS — portal eZUS i nowe legitymacje

Oprócz uprawnień do kontroli zwolnień, czekają nas inne istotne zmiany w systemie ZUS. Od 23 lutego 2026 roku pół miliona płatników składek przechodzi na nowy portal eZUS. To wymaga od pracodawców przygotowania się do migracji danych i nauki obsługi nowego systemu.

Dodatkowo, od 13 lipca 2026 roku będą obowiązywać nowe wzory legitymacji emeryta-rencisty. Ta zmiana dotyczy zarówno pracowników, jak i byłych pracowników, którzy pobierają emeryturę lub rentę.

Co to oznacza dla małych firm?

Nowe uprawnienia to przede wszystkim narzędzie do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi. Dla firmy zatrudniającej 15 osób, gdzie nieobecność jednego pracownika może sparaliżować pracę, możliwość szybkiej weryfikacji zwolnienia to realny zysk operacyjny.

Jednocześnie pracodawcy muszą być przygotowani na zmianę procedur w systemie ZUS. Migracja na portal eZUS wymaga czasu i przeszkolenia osób odpowiedzialnych za rozliczenia. Warto już teraz zaplanować przygotowanie się do tych zmian.

Ważne jest również podnoszenie świadomości pracowników na temat bezpieczeństwa danych. Edukacja w kwestii podejrzanych SMS-ów czy fikcyjnych programów emerytalnych chroni całą organizację przed stratami.