Pierwsza winnica w Rybniku: jak Twardzikowie zakładali uprawę na Raszowcu
Jak małżeństwo Twardzików zakładało pierwszą zarejestrowaną winnicę w Rybniku? Poznaj etapy od decyzji po srebrny medal i lekcje dla lokalnych przedsiębiorców.
Pierwszą zarejestrowaną winnicę w Rybniku prowadzą Jagoda i Jacek Twardzikowie na Raszowcu, w części Ligoty. Ich przykład pokazuje, że uprawa winorośli na Śląsku jest możliwa, choć wymaga cierpliwości, dobrej organizacji i gotowości do przyjmowania strat.
Jak zakładać winnicę w Polsce bez doświadczenia w winiarstwie?
Projekt na Raszowcu nie zaczął się od wielkiego planu biznesowego. Decyzja o winnicy zapadła pod koniec 2019 roku, w czasie pandemii, która zmieniła wiele planów zawodowych. Sadzenie ruszyło wiosną 2021 roku, a samo uzyskanie formalności rejestracyjnych zajęło rok.
Dla kogoś, kto myśli o podobnym przedsięwzięciu, to ważna lekcja. Sama uprawa to dopiero początek. Trzeba doliczyć czas na zgody i rejestrację, zanim pojawią się pierwsze owoce.
Warto też zwrócić uwagę na materiał roślinny. Twardzikowie sprowadzili certyfikowane sadzonki z Moraw, czyli z regionu o długiej tradycji winiarskiej. Dla początkującego winiarza to bezpieczniejszy start niż przypadkowy zakup materiału bez dokumentów.
Ile krzewów i jakie odmiany wybrano na Raszowcu?
Winnica zajmuje 3500 m² i liczy 1600 krzewów. Wybrano sześć odmian: trzy białe i trzy czerwone. Taki dobór pozwala rozłożyć ryzyko i produkować wina o różnym charakterze.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Lokalizacja | Raszowiec, część Ligoty (Rybnik) |
| Powierzchnia winnicy | 3500 m² |
| Liczba krzewów | 1600 |
| Odmiany białe | 3 |
| Odmiany czerwone | 3 |
| Pochodzenie sadzonek | Morawy, certyfikowane |
| Termin sadzenia | wiosna 2021 |
| Wysokość terenu | 250 m n.p.m. |
Dlaczego przymrozki z 2024 roku były tak dotkliwe?
Najtrudniejszy moment dla winnicy przyszedł wiosną 2024 roku. Przymrozki o skali sięgającej 8 stopni zniszczyły prawie wszystkie kwiaty, czyli zawiązki przyszłych owoców. Część młodych krzewów musiano wykopać i posadzić od nowa, co dotyczyło 300 roślin.
Ta sytuacja pokazuje, że w uprawach rolnych ryzyko pogodowe nie znika wraz z dobrym planem. Lokalni przedsiębiorcy, którzy opierają model na jednym produkcie roślinnym, powinni z góry zaplanować rezerwę finansową i czasową.
Kiedy i jak sprawdza się dojrzałość winogron?
Zbiory na Raszowcu odbywają się od połowy sierpnia do końca października. Pierwsze owoce zebrano 4 września w bieżącym roku. O momencie zbioru decyduje zawartość cukru, którą mierzy się refraktometrem. To proste urządzenie optyczne, dzięki któremu winiarz nie musi polegać wyłącznie na wyglądzie gron.
Ważne jest, by nie traktować terminu kalendarzowego jako jedynej wskazówki. Każdy sezon bywa inny, a decyzja o zbiorze powinna wynikać z pomiaru.
Jak z winogron powstaje wino w przydomowych warunkach?
Winiarnia Twardzików działa na małą skalę. Wino powstaje w piwniczce w ogrodzie, wyposażonej w zbiorniki ze stali szlachetnej i prasę hydrauliczną. Taki model pozwala kontrolować każdy etap produkcji, od tłoczenia po przechowywanie.
Dla lokalnego biznesu oznacza to możliwość budowania marki opartej na pochodzeniu i autentyczności. Wino z Raszowca ma historię, a sama winnica staje się częścią opowieści o miejscu.
Czy młoda winnica może zdobywać nagrody?
Tak. Wino Sagris z rocznika 2025 zdobyło srebrny medal na 17. Konkursie Win „Winobranie” w Zielonej Górze, w lipcu. Osiągnięcie to pokazuje, że nawet młody projekt może zostać zauważony przez jurorów z branży.
Rodzina Twardzików ma też własne korzenie w handlu. Pradziadek Ignacy Karczmarczyk prowadził gospodarstwo rolne na Raszowcu, a rodzina ojca Jacka prowadziła sklep w Żorach, którego budynek, postawiony w 1807 roku, wyburzono dwa lata temu. Ta ciągłość pokazuje, że winnica jest kolejnym rozdziałem długiej relacji z tą ziemią.
Co to oznacza dla Ciebie?
Historia winnicy w Rybniku to praktyczna lekcja dla każdego, kto myśli o działalności lokalnej opartej na produkcji. Po pierwsze, warto zaplanować długi horyzont: od decyzji do pierwszych owoców minęło kilka lat, a formalności zajęły rok. Po drugie, trzeba liczyć się z ryzykiem pogodowym i mieć plan awaryjny, zanim wydarzy się katastrofa. Po trzecie, certyfikowany materiał wyjściowy i dokumentacja budują wiarygodność w oczach klientów. Jagoda Twardzik w swojej wypowiedzi dla Rybnickiej.eu podkreśla, że winiarz powinien zachować pokorę, ponieważ sukces pierwszych win nie gwarantuje równie dobrych efektów w kolejnych zbiorach.
Najczęstsze pytania
Gdzie znajduje się pierwsza zarejestrowana winnica w Rybniku?
Winnica leży na Raszowcu, w części Ligoty, na wzgórzu położonym na wysokości 250 m n.p.m. Rybnik leży na płaskowyżu, na wylocie Bramy Morawskiej.
Kiedy zapadła decyzja o założeniu winnicy na Raszowcu?
Decyzja zapadła pod koniec 2019 roku, w czasie pandemii Covid-19. Sadzenie rozpoczęto wiosną 2021 roku.
Jakie odmiany winorośli rosną w winnicy Twardzików?
Na powierzchni 3500 m² rośnie 1600 krzewów w sześciu odmianach: trzech białych i trzech czerwonych. Sadzonki sprowadzono z Moraw i miały certyfikat.
Jak sprawdza się dojrzałość winogron przed zbiorem?
Winiarze używają refraktometru, który mierzy zawartość cukru w soku. Zbiory trwają od połowy sierpnia do końca października.
Czy przymrozki mogą zniszczyć młodą winnicę w Rybniku?
Tak. Wiosną 2024 roku przymrozki zniszczyły prawie wszystkie kwiaty, a 300 krzewów trzeba było wykopać i posadzić ponownie.
Na podstawie: Rybnicka.eu. Tekst opracowany redakcyjnie.