Finanse i Prawo

Zmiany podatkowe 2027 dla małej firmy: VAT, ryczałt i PIT

Senat zajmie się pakietem zmian podatkowych, m.in. stawkami VAT na napoje, limitem ryczałtu i akcyzą. Sprawdź, co oznaczają dla lokalnego biznesu.

Kinga Malinowska · 27 października 2026
An organized desk with tax documents, checklist, and gadgets for tax preparation.
Fot. Leeloo The First / Pexels · Pexels License

Pakiet zmian podatkowych, który ma trafić pod obrady polskiego Senatu, dotyczy m.in. VAT, akcyzy, progów PIT, limitu ryczałtu i fundacji rodzinnych. Dla właścicieli małych firm, zwłaszcza w gastronomii, handlu i na prowadzonych lokalnie usługach, najważniejsze są zmiany w stawkach VAT, zasadach ryczałtu i wysokości akcyzy.

Co wchodzi w skład pakietu zmian podatkowych?

Pakiet łączy kilka obszarów, które rzadko są analizowane razem. Obejmuje zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych, w daninie solidarnościowej, w VAT-cie na wybrane napoje, w akcyzie na alkohol oraz w zasadach opodatkowania fundacji rodzinnych. Osobną grupę stanowią dopłaty do energii dla firm energochłonnych.

Warto zwrócić uwagę na to, że część propozycji pochodzi z prac komisji senackiej, a część z pierwotnego projektu. Przedsiębiorca powinien więc śledzić finalną wersję przepisów, bo rozbieżności między projektem a poprawkami mogą być istotne.

Jak zmienią się progi PIT i danina solidarnościowa?

Pierwszy próg podatkowy ma wzrosnąć z 120 tys. zł do 130 tys. zł, przy stawce 12%. Dochody w przedziale od 130 tys. zł do 150 tys. zł miałyby podlegać stawce 24%, a powyżej 150 tys. zł – stawce 32%.

Osobną zmianą jest danina solidarnościowa, której stawka ma wzrosnąć z 4% do 5% od dochodów przekraczających 1 mln zł. Według danych Ministerstwa Finansów daninę płaciło w 2024 r. 39 tys. osób, więc dotyczy ona wąskiej grupy najwyżej opodatkowanych podatników.

ElementObecniePropozycja
Pierwszy próg PIT120 tys. zł (12%)130 tys. zł (12%)
Przedział 130–150 tys. zł–24%
Dochody powyżej 150 tys. zł–32%
Danina solidarnościowa4%5% (od dochodów powyżej 1 mln zł)

Dlaczego limit ryczałtu ma znaczenie dla małych firm?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma, z której korzysta wielu jednoosobowych przedsiębiorców. Proponowany limit przychodów ma spaść z 2 mln euro do 250 tys. euro. Przy orientacyjnym kursie ok. 4,30 zł za euro oznacza to spadek z około 8,6 mln zł do około 1,08 mln zł.

Komisja senacka zaproponowała także wykreślenie corocznej waloryzacji progów o inflację. Jeśli ta zmiana przejdzie, progi podatkowe nie rosłyby automatycznie wraz z cenami, co w praktyce oznacza stopniowe zwiększanie obciążenia przy niezmienionych stawkach.

Jak zmienią się stawki VAT na napoje?

To jedna z najbardziej odczuwalnych zmian dla lokalnej gastronomii i sklepów spożywczych. Propozycja zakłada likwidację preferencji dla napojów bezalkoholowych, które przypominają alkoholowe. Dla napojów zawierających co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego przewidziano stawkę 23%.

Obecnie obowiązują stawki 5% w handlu i 8% w gastronomii. Różnica jest znacząca, zwłaszcza dla kawiarni i barów, które sprzedają lemoniady, koktajle bezalkoholowe i soki na miejscu.

Ile wzrośnie akcyza na alkohol i wyroby tytoniowe?

Akcyza ma wzrosnąć od 2027 r. Najważniejsze stawki przedstawiono poniżej.

WyróbObecna stawkaPropozycja
Alkohol etylowy (zł/hl, 100% alk.)881110 109
Piwo (zł/hl na stopień Plato)12,0413,82
Wino (zł/hl)245280,83
Wyroby pośrednie (zł/hl)490562,93
Cydr i perry (zł/hl)97116,4

Dodatkowe wpływy z akcyzy mają trafić do NFZ, a ich rozliczenie ma nastąpić po 2028 r.

Co z dopłatami dla firm energochłonnych i fundacjami rodzinnymi?

Pakiet przewiduje system dopłat do energii dla firm energochłonnych na lata 2027–2030, o łącznej wartości 4,8 mld zł. Kwoty mają być rozłożone nierównomiernie: 800 mln zł w 2027 r., po 1,6 mld zł rocznie w latach 2028–2029 i 800 mln zł w 2030 r. Co najmniej połowa pomocy ma trafić na dekarbonizację, efektywność energetyczną, OZE i magazynowanie energii. Dla lokalnych firm produkcyjnych to ważny sygnał, choć większość mikroprzedsiębiorstw raczej nie będzie spełniać kryteriów energochłonności.

Fundacje rodzinne zostały objęte m.in. opodatkowaniem sprzedaży majątku przed upływem dwóch lat od wniesienia oraz przepisami o zagranicznych jednostkach kontrolowanych i exit tax. Zlikwidowano też preferencje dla przychodów z krótkoterminowego najmu nieruchomości.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli prowadzisz kawiarnię, bar lub sklep, sprawdź już teraz, jaka część Twojej oferty to napoje, które mogą trafić pod wyższą stawkę VAT, i przygotuj kalkulację cen na wypadek podwyżki. Jeśli rozliczasz się ryczałtem, policz, czy Twoje roczne przychody mieszczą się w proponowanym limicie 250 tys. euro, bo przekroczenie oznaczałoby zmianę formy opodatkowania. Przedsiębiorcy zarabiający w okolicach progów PIT powinni zaś uwzględnić, że waloryzacja może nie nadążać za inflacją. Najlepszym krokiem jest monitorowanie finalnych przepisów po posiedzeniu Senatu i konsultacja z doradcą podatkowym przed zmianą cennika lub formy rozliczeń.

Najczęstsze pytania

Kiedy Senat zajmie się pakietem zmian podatkowych?

Posiedzenie Senatu, na którym mają zostać rozpatrzone propozycje, odbywa się we wtorek i trwa jeden dzień. Oznacza to, że decyzja izby może zapaść szybko, ale zmiany wejdą w życie dopiero po przyjęciu przez odpowiednie organy.

Czy VAT na napoje w gastronomii wzrośnie?

Materiał przewiduje likwidację preferencji dla napojów bezalkoholowych przypominających alkoholowe. Dla napojów z co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego proponowana stawka to 23%, a obecnie w gastronomii obowiązuje 8%.

Jaki limit ryczałtu obowiązywałby po zmianach?

Proponowany limit przychodów w ryczałcie to 250 tys. euro, zamiast dotychczasowych 2 mln euro. Dla przedsiębiorców oznacza to węższą grupę, która może korzystać z tej formy opodatkowania.

Czy progi PIT będą corocznie waloryzowane o inflację?

Komisja senacka zaproponowała wykreślenie corocznej waloryzacji progów o wskaźnik inflacji. Oznacza to, że progi nie byłyby automatycznie podnoszone każdego roku.

Na podstawie: PulsHR.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.