Nowi przedsiębiorcy w Polsce: motywacje, koszty i bariery startu
Zobacz, czym kierują się nowi przedsiębiorcy w Polsce, ile kosztuje start firmy, z jakimi barierami się mierzą i dlaczego część z nich rezygnuje.
Nowy przedsiębiorca w Polsce najczęściej zaczyna działalność od własnego pomysłu, a głównym powodem jest chęć niezależności. Z danych z badania nastrojów i doświadczeń nowych firm, opublikowanych przez serwis FOCUS ON Business, wynika też, ile zwykle kosztuje start, jakie bariery pojawiają się w pierwszym roku i dlaczego część osób rezygnuje z planów. Poniżej porządkujemy te liczby i pokazujemy, co z nich wynika dla osoby planującej firmę lokalną.
Co motywuje Polaków do założenia firmy?
Najczęstszą motywacją jest niezależność, wskazana przez 36,2% badanych. Wyższe zarobki podało 29,4%, a pasję lub pomysł 28,2%. Motywacje różnią się w zależności od płci. Motywację finansową częściej wskazują mężczyźni (34,5%) niż kobiety (25,4%). Elastyczny czas pracy z kolei częściej jest ważny dla kobiet (22,1%) niż dla mężczyzn (16,9%).
| Motywacja | Ogół badanych | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|---|
| Niezależność | 36,2% | — | — |
| Wyższe zarobki / motywacja finansowa | 29,4% | 34,5% | 25,4% |
| Pasja lub pomysł | 28,2% | — | — |
| Elastyczny czas pracy | — | 16,9% | 22,1% |
Dla przedsiębiorcy lokalnego wniosek jest prosty: wiele osób zakłada firmę nie wyłącznie dla zysku. Dlatego plan działania warto oprzeć także na sposobie organizacji czasu pracy, a nie tylko na prognozie przychodów.
Ile kosztuje start firmy i skąd brać pieniądze?
Najczęściej źródłem kapitału są oszczędności, które zadeklarowało 49,4% badanych. Dotacje wskazało 24,2%, a wsparcie rodziny 21,0%. Dla 27,5% osób finansowanie zewnętrzne było warunkiem rozpoczęcia działalności.
Kapitał startowy do 100 tys. zł zadeklarowało 60% badanych, natomiast do 10 tys. zł – 14%. Najwięcej pieniędzy pochłaniają zwykle te same kategorie wydatków:
| Pozycja wydatków startowych | Odsetek badanych |
|---|---|
| Sprzęt komputerowy i biurowy | 37% |
| Lokal | 34% |
| Wyposażenie | 30% |
| Samochód | 27% |
| Oprogramowanie | 26% |
Warto też zwrócić uwagę na leasing. Przed startem rozważało go 34,0% badanych, a w pierwszym roku skorzystało z niego 10,9%. Według danych SME Finance Track 2026 leasing wykorzystuje 26% firm z sektora MŚP. Dla małej firmy lokalnej to alternatywa dla zakupu sprzętu za gotówkę, ale wymaga porównania rat z przewidywanymi przychodami.
Z jakimi barierami mierzą się nowi przedsiębiorcy w pierwszym roku?
Prawie trzy czwarte przedsiębiorców uważa, że pierwszy rok był trudny. Najczęściej najtrudniejszy okazywał się pierwszy kwartał (21%), a pierwszy miesiąc 17% badanych. Największym wyzwaniem na początku jest pozyskiwanie klientów (34%). Dalej plasują się formalności (31%) i niepewność przyszłości (30%).
Skomplikowane przepisy w pierwszych miesiącach wskazało 31,1% respondentów, co daje drugie miejsce wśród barier. Przy finansowaniu zewnętrznym przeszkodą są przepisy dla 30,4% badanych, a wymagania dokumentacyjne dla 29,3%. Pomoc w interpretacji przepisów przy użyciu AI zadeklarowało 17,1% przedsiębiorców.
Jak podsumowuje Tomasz Jąder, prezes zarządu Erste Leasing, w materiale FOCUS ON Business: „Czy było trudno? Tak. Czy było warto? Oczywiście.”
Co zmienia się po rozpoczęciu działalności?
Najciekawsze są różnice między oczekiwaniami przed startem a doświadczeniem po nim. Dane pokazują, że część obaw słabnie, a część rośnie.
| Aspekt | Przed startem | Po starcie |
|---|---|---|
| Ryzyko finansowe kojarzone z firmą | 24,9% | 21,0% |
| Stres | 23,9% | 21,6% |
| Ciekawsza praca | 23,1% | 30,4% |
| Konieczność zaczynania od nowa | 16,1% | 8,6% |
| Brak czasu dla siebie | 8,3% | 13,8% |
| Wysoka samoocena kompetencji | 45,7% | 56,1% |
Na wzroście obaw nie należy poprzestawać. Obawa przed kosztami prowadzenia firmy wzrosła z 20,0% do 25,7%, a obawy o sytuację gospodarczą i polityczną z 8,6% do 15,3%. Podatki i opłaty wyższe od zakładanych wskazało 44,2% badanych, a rachunki i media 32,5%. Budżet na prowadzenie firmy warto więc planować z zapasem.
Dlaczego część osób rezygnuje z planów otwarcia firmy?
Rezygnacja najczęściej następuje na etapie planowania lub oceny opłacalności, co dotyczy 64,2% niedoszłych lub byłych przedsiębiorców. Najczęstsze powody to ryzyko
Najczęstsze pytania
Jaka jest najczęstsza motywacja do założenia firmy w Polsce?
Najczęściej wskazywaną motywacją jest niezależność (36,2%). Kolejne miejsca zajmują wyższe zarobki (29,4%) oraz pasja lub pomysł (28,2%).
Ile pieniędzy potrzeba na start własnej firmy?
Według badania FOCUS ON Business 60% badanych deklarowało kapitał startowy do 100 tys. zł, a 14% do 10 tys. zł. Rzeczywista kwota zależy od branży i skali działalności.
Skąd nowi przedsiębiorcy biorą kapitał na start?
Najczęściej z oszczędności (49,4%). Dalej są dotacje (24,2%) i wsparcie rodziny (21,0%).
Dlaczego osoby planujące firmę z niej rezygnują?
Najczęstsze powody to ryzyko finansowe (20,6%), silna konkurencja (20,3%) i wysokie koszty (19,1%).
Na podstawie: FOCUS ON Business. Tekst opracowany redakcyjnie.