Start firmy w Polsce: motywacje, bariery i koszty początkujących
Sprawdź, co motywuje Polaków do założenia firmy, skąd biorą pieniądze na start i z jakimi problemami mierzą się w pierwszym roku. Dane z badania Erste Leasing.
Początkujący przedsiębiorcy w Polsce najczęściej ruszają z własnym pomysłem i oszczędnościami, a największym wyzwaniem pierwszego roku bywa brak klientów. Wnioski te płyną z badania przeprowadzonego przez Erste Leasing wspólnie z Uniwersytetem Warszawskim wśród 995 respondentów.
Dane pokazują, że start firmy to nie tylko decyzja o pomyśle, ale też kwestia finansów, formalności i gotowości na trudne miesiące. Poniżej zebrano najważniejsze liczby i wyjaśniono, co z nich wynika dla osoby, która dopiero planuje działalność.
Co motywuje Polaków do założenia firmy?
Najsilniejszym motorem jest chęć niezależności, którą wskazało 36,2 proc. badanych. Wyższe zarobki i pasja lub własny pomysł plasują się blisko siebie, odpowiednio na poziomie 29,4 proc. i 28,2 proc.
Motywacje różnią się jednak w zależności od płci. Mężczyźni częściej mówią o aspekcie finansowym, natomiast kobiety wyżej stawiają elastyczność czasu pracy.
| Motywacja | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|
| Motywacja finansowa | 34,5 proc. | 25,4 proc. |
| Elastyczność czasu | 16,9 proc. | 22,1 proc. |
Niezależność jako największa zaleta
Aż 34 proc. przedsiębiorców uważa niezależność za największą zaletę prowadzenia własnej firmy. To ważny sygnał: nawet przy trudnościach finansowych ten czynnik pozostaje jednym z głównych powodów, dla których ludzie wytrzymują w biznesie.
Od czego zacząć i jak szybko przejść od pomysłu do działania?
Dla 48 proc. badanych punktem wyjścia był pomysł, a kapitał posiadało jedynie 13 proc. Oznacza to, że większość startujących nie czeka na zgromadzenie dużych środków, tylko zaczyna od koncepcji i dopiero potem szuka finansowania.
Tempo również bywa zaskakujące. Tylko 16 proc. respondentów przeszło od pomysłu do realizacji w mniej niż miesiąc. Reszta potrzebowała więcej czasu na planowanie, przygotowania i formalności.
Praktyczna wskazówka: zanim wydasz pierwsze pieniądze, przygotuj prosty plan z listą kosztów stałych i zmiennych oraz z szacunkiem przychodów na pierwsze trzy miesiące. Ułatwia to późniejsze rozmowy z księgową i bankiem.
Ile kosztuje start firmy i skąd wziąć pieniądze?
Dla 60 proc. badanych start wymagał lub wymaga kwoty nieprzekraczającej 100 tys. zł. Mniejszy budżet, rzędu 10 tys. zł, deklaruje 14 proc. respondentów. Oznacza to, że większość lokalnych przedsięwzięć nie wymaga dużego kapitału, ale wymaga dyscypliny w wydatkach.
Źródła finansowania przedstawiają się następująco:
| Źródło finansowania | Udział respondentów |
|---|---|
| Oszczędności | 49,4 proc. |
| Dotacja | 24,2 proc. |
| Rodzina | 21 proc. |
Warto zwrócić uwagę na dane o leasingu. Rozważało go 34 proc. badanych, ale w pierwszym roku działalności korzystało z niego 10,9 proc. Dla porównania, w ogóle MŚP leasing dotyczy około 26 proc. firm.
Koszty, które zaskakują
Wiele osób myli się w kosztach stałych. Podatki i opłaty okazały się wyższe, niż zakładano, u 44,2 proc. przedsiębiorców, a rachunki i media u 32,5 proc. Z kolei wydatki na sprzęt i inwestycje w większości przypadków mieściły się w planie (63 proc.). Wniosek jest prosty: w budżecie warto przewidzieć zapas na podatki i media, a inwestycje w sprzęt można planować dokładniej.
Jakie problemy pojawiają się w pierwszym roku działalności?
Trudny okres przeżywa trzy czwarte przedsiębiorców w pierwszym roku, a najczęściej dotyka on pierwszego kwartału, wskazywanego przez 21 proc. badanych. Najczęstsze problemy to brak klientów (34 proc.), formalności (31 proc.) i niepewność (30 proc.).
Obawy zmieniają się w czasie. Lęk przed brakiem kapitału spadł z 12,7 proc. do 3,9 proc., natomiast obawy o koszty działalności wzrosły z 20 proc. do 25,7 proc. Rośnie też niepokój o sytuację gospodarczo-polityczną, z 8,6 proc. do 15,3 proc. Obecnie główną obawą pozostaje brak klientów, wskazywany przez 26,8 proc. badanych.
Dla przedsiębiorcy oznacza to, że przed startem warto skupić się na pozyskiwaniu pierwszych klientów, a nie tylko na zapewnieniu kapitału. Kontakt z lokalną społecznością, polecenia i proste działania marketingowe często przynoszą więcej niż kosztowne kampanie.
Dlaczego część osób rezygnuje z biznesu?
Aż 44,7 proc. badanych przynajmniej raz rozważało zamknięcie firmy. Mimo to 53 proc. rzadko lub nigdy nie żałowało decyzji o założeniu działalności. Część osób, które nie weszły w biznes lub z niego zrezygnowały, kończyła już na etapie planowania (64,2 proc.).
Powody rezygnacji są rozłożone równomiernie: ryzyko finansowe (20,6 proc.), konkurencja (20,3 proc.) i koszty (19,1 proc.). Najwięcej osób wskazuje więc na przeszkody, które można częściowo zaplanować.
Warto też wiedzieć, że 9 proc. badanych nigdy nie wróci do pomysłu na biznes. Średnia gotowość powrotu to 5,53 w skali od 0 do 10. Najczęściej wymienianymi warunkami powrotu są niższe koszty (29,5 proc.) oraz prostsze przepisy (23,3 proc.).
Gdzie szukać wiedzy i pomocy przy zakładaniu firmy?
Najbardziej przydatnym źródłem wiedzy okazali się księgowi i prawnicy. Narzędzia oparte na sztucznej inteligencji wskazało jako pomoc prawną 17,1 proc. badanych. Przepisy stanowiły barierę przed startem dla 17,1 proc. osób, a w przypadku dotacji odsetek ten wzrósł do 30,4 proc. Wymagania dokumentacyjne wskazało 29,3 proc.
Praktycznie oznacza to, że przed pierwszą fakturą warto umówić się z księgową na konsultację. Koszt takiej rozmowy zwykle zwraca się szybciej niż kara za błąd w rozliczeniach.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli planujesz lokalną firmę, dane z badania pokazują kilka konkretnych zasad. Po pierwsze, zacznij od pomysłu i sprawdź go w praktyce, zanim zainwestujesz duże pieniądze. Po drugie, zarezerwuj budżet na podatki, media i nieprzewidziane wydatki, bo to właśnie tam najczęściej pojawiają się niespodzianki. Po trzecie, przygotuj się na trudny pierwszy kwartał i zaplanuj działania pozyskujące klientów już przed startem. Na koniec pamiętaj, że rezygnacja nie musi być ostateczna: wielu przedsiębiorców wraca do pomysłu, a najczęstszym warunkiem powrotu są niższe koszty i prostsze przepisy.
Najczęstsze pytania
Jakie są najczęstsze motywacje do założenia firmy w Polsce?
Według badania Erste Leasing i Uniwersytetu Warszawskiego najczęściej wskazywaną motywacją jest niezależność (36,2 proc. respondentów), następnie wyższe zarobki (29,4 proc.) i pasja lub pomysł (28,2 proc.).
Skąd początkujący przedsiębiorcy biorą pieniądze na start?
Najczęściej z oszczędności (49,4 proc.), z dotacji (24,2 proc.) lub od rodziny (21 proc.). Dla 27,5 proc. badanych bez finansowania zewnętrznego firma by nie powstała.
Co jest największym problemem w pierwszym roku prowadzenia firmy?
Najczęściej wymieniany jest brak klientów (34 proc.), następnie formalności (31 proc.) i niepewność (30 proc.). Trudny okres dotknął trzy czwarte przedsiębiorców.
Dlaczego część przedsiębiorców rezygnuje z pomysłu na biznes?
Najczęstsze powody to obawa przed ryzykiem finansowym (20,6 proc.), konkurencja (20,3 proc.) i koszty (19,1 proc.). Część osób zamierza jednak wrócić do pomysłu, jeśli obniżą się koszty i uproszczą przepisy.
Czy leasing jest popularnym sposobem finansowania startu?
Leasing rozważało 34 proc. badanych, ale w pierwszym roku faktycznie skorzystało z niego 10,9 proc. W skali całych MŚP w Polsce leasing dotyczy około 26 proc. firm.
Na podstawie: 300Gospodarka.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.