Finanse i Prawo

Wpis do KSC i ustawa o AI: terminy dla firm na październik 2026

Sprawdź, jakie terminy czekają firmy w 2026 roku: wniosek o wpis do wykazu KSC i nowe obowiązki dla systemów AI. Zobacz, kogo dotyczą.

Kinga Malinowska · 30 października 2026
Close-up of a hand signing documents with a pen, symbolizing an important business contract.
Fot. Kampus Production / Pexels · Pexels License

Wpis do wykazu podmiotów objętych KSC oraz obowiązki wynikające z przepisów o systemach sztucznej inteligencji to dwa odrębne zestawy wymagań, które w 2026 roku nakładają się na siebie w czasie. Dla przedsiębiorcy oznacza to konieczność sprawdzenia, czy dotyczą go przepisy o cyberbezpieczeństwie, a jeśli korzysta z AI, ustalenia, jaką rolę pełni wobec tej technologii.

Do kiedy trzeba złożyć wniosek o wpis do KSC?

Wniosek o wpis do wykazu należy złożyć do 3 października 2026 roku. Termin ten wiąże się z nowelizacją ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która wdraża dyrektywę NIS2 i obowiązuje od 3 kwietnia 2026 roku. Jeśli firma może podlegać tym przepisom, warto nie czekać na ostatni tydzień, bo dokumentację trzeba najpierw przygotować.

Kto podlega KSC i jak ustalić swój status?

Przepisy dzielą podmioty na kluczowe i ważne, a przynależność do jednej z tych grup zależy od kilku czynników jednocześnie: rodzaju prowadzonej działalności, sektora, charakteru usług oraz wielkości firmy. Kod PKD w rejestrze nie rozstrzyga sprawy samodzielnie.

Na co zwrócić uwagę przy samodzielnej ocenie

Warto przeanalizować, jak firma faktycznie świadczy usługi, a nie tylko jak została sklasyfikowana w dokumentach. Ocena obejmuje usługi, systemy informatyczne oraz zależności, od których zależy ciągłość działania przedsiębiorstwa. Jeśli do realizacji zamówień potrzebny jest konkretny system IT lub zewnętrzny dostawca, ta zależność również powinna znaleźć się w analizie.

Jakie obowiązki nakłada KSC na firmę?

Podmioty objęte KSC muszą wdrożyć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, prowadzić zarządzanie ryzykiem oraz raportować incydenty. Dla małej firmy oznacza to przede wszystkim uporządkowanie procedur: kto odpowiada za bezpieczeństwo, jak wygląda obsługa awarii i w jaki sposób zgłasza się zdarzenia.

Co zmienia się 28 października 2026 roku?

Od tej daty zaczynają obowiązywać rozdziały ustawy dotyczące systemów AI, a także mechanizmy kontrolne: kontrole, postępowania oraz administracyjne kary pieniężne. Równocześnie nie ma powszechnego obowiązku rejestrowania każdej firmy, która korzysta z AI. Różnica jest istotna, bo odpowiedzialność nie zależy od samego faktu użycia narzędzia, lecz od tego, jaką funkcję firma w danym systemie pełni.

Poniżej zestawiono najważniejsze daty z perspektywy przedsiębiorcy:

DataCo się wydarza
3.04.2026Nowelizacja ustawy o KSC (wdrożenie NIS2) zaczyna obowiązywać
3.10.2026Upływa termin złożenia wniosku o wpis do wykazu KSC
28.10.2026Wchodzą rozdziały o systemach AI, kontrola i administracyjne kary pieniężne

Jak ocenić, czy system AI wymaga dodatkowych działań?

Ocena systemu AI opiera się na czterech elementach: przeznaczeniu systemu, danych, wpływie na ludzi oraz roli, jaką w tym łańcuchu odgrywa firma. Ten sam program może wymagać innego podejścia w zależności od tego, czy przedsiębiorstwo go tworzy, sprzedaje, czy tylko wdraża w swoich procesach.

Dlaczego jedna firma może mieć dwie role

Przedsiębiorca może być jednocześnie dostawcą systemu AI i jego użytkownikiem. Takie połączenie ról wymaga rozdzielenia obowiązków w każdym z tych obszarów, zamiast traktowania całości jednym dokumentem. Warto też pamiętać, że AI Act wchodzi w życie etapami, a harmonogram obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka został na poziomie Unii Europejskiej zmieniony, dlatego plan wdrożenia należy aktualizować.

Incydent na styku cyberbezpieczeństwa i AI

Zdarzenie może łączyć problem z bezpieczeństwem sieci z nieprawidłowym działaniem systemu sztucznej inteligencji. Dlatego sensowne jest przygotowanie jednego, wspólnego sposobu zgłaszania zdarzeń, obejmującego zarówno incydenty IT, jak i awarie algorytmów.

Co to oznacza dla Ciebie?

Przedsiębiorca, który prowadzi małą firmę lokalną i korzysta z systemów informatycznych lub narzędzi AI, powinien w najbliższych miesiącach wykonać trzy kroki. Po pierwsze, ustalić, czy jego działalność mieści się w kategorii podmiotów objętych KSC, analizując faktyczne usługi, a nie tylko kod PKD. Po drugie, jeśli odpowiedź jest twierdząca, złożyć wniosek do 3 października 2026 roku. Po trzecie, spisać, jakie systemy AI firma wykorzystuje i jaką rolę w nich pełni, zanim zaczną obowiązywać kontrole i kary pieniężne od 28 października 2026 roku. Już teraz warto wpisać te terminy do kalendarza i przypisać zadania konkretnej osobie w zespole.

Najczęstsze pytania

Do kiedy trzeba złożyć wniosek o wpis do wykazu KSC?

Wniosek o wpis do wykazu podmiotów objętych KSC należy złożyć do 3 października 2026 roku.

Czy każda firma korzystająca z AI musi się zarejestrować?

Nie. Od 28 października 2026 roku nie ma powszechnego obowiązku rejestracji firm, które korzystają z systemów AI.

Od czego zależy, czy firma podlega przepisom KSC?

O kwalifikacji decyduje rodzaj działalności, sektor, rodzaj usług i wielkość firmy. Liczy się także faktyczny sposób świadczenia usług, a nie wyłącznie kod PKD.

Czy firma może być jednocześnie dostawcą i użytkownikiem AI?

Tak. Ta sama firma może pełnić rolę dostawcy systemu AI i jednocześnie podmiotu go stosującego, co wpływa na zakres jej obowiązków.

Na podstawie: INFOR.PL. Tekst opracowany redakcyjnie.