Finanse i Prawo

Kredyty dla mikrofirm w Polsce: dlaczego 83% rezygnuje z finansowania

Polska mikrofirmy finansują rozwój głównie z własnych środków. Odkryj, dlaczego dostęp do kredytów pozostaje utrudniony i jak to wpływa na gospodarkę.

Tomasz Wielgosz · 20 września 2026
Mortgage broker and client discussing loan application with documents on table.
Fot. RDNE Stock project / Pexels · Pexels License

Polska mikrofirmy finansują swoją działalność głównie ze środków własnych, a nie z kredytów bankowych — zaledwie 17% z nich ma dostęp do finansowania kredytowego, co stanowi jeden z najniższych wskaźników w Unii Europejskiej.

Dlaczego mikrofirmy unikają kredytów?

Model finansowania małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce niemal nie zmienił się przez ostatnie dwie dekady. Przedsiębiorcy tradycyjnie sięgają po kredyty wyłącznie w sytuacjach kryzysowych — gdy brakuje im gotówki na bieżące wydatki operacyjne. Długoterminowe inwestycje finansowane z pożyczonych pieniędzy pozostają dla nich opcją marginalną.

Główną przeszkodą w zaciąganiu kredytów jest niepewność otoczenia biznesowego. Zmienność przepisów prawa i niestabilne warunki rynkowe zniechęcają przedsiębiorców do zaciągania zobowiązań na wiele lat. Kiedy nie wiadomo, jakie podatki będą obowiązywać za rok czy jaka będzie sytuacja gospodarcza, ryzyko kredytu wydaje się zbyt wysokie.

Skalę problemu widać w liczbach

WskaźnikWartość
Udział mikrofirm w PKB~50%
Poziom ukredytowania mikrofirm17%
Portfel kredytowy MMŚP126,6 mld zł (2025)
Portfel mikrofirm~70 mld zł
Kredyty inwestycyjne28,9 mld zł
Wzrost kredytów inwestycyjnych r/r+34%
Udziały dużych korporacji w inwestycjach56,5%
Udział MMŚP w inwestycjach43,5%

Polska mikrofirmy generują około połowy krajowego produktu brutto, a mimo to odpowiadają za mniej niż połowę inwestycji w aktywa trwałe. To pokazuje, że sektor działa głównie na bieżących operacjach, bez znaczących nakładów na ekspansję czy modernizację.

Pozytywnym sygnałem jest wzrost kredytów inwestycyjnych o 34 procent rok do roku, co sugeruje powolną zmianę podejścia do finansowania rozwoju. Jednak całkowity portfel kredytowy MMŚP wynoszący ponad 126 miliardów złotych w stosunku do skali gospodarki pozostaje niedostateczny.

Ryzyko kredytów: perspektywa banków

Banki patrzą na finansowanie mikrofirm ostrożnie. Szkodowość portfela kredytowego — czyli odsetek kredytów z opóźnieniami powyżej 90 dni — wynosi około 15 procent. To znacznie wyższy wskaźnik niż w przypadku produktów leasingowych, gdzie szkodowość sięga zaledwie 3 procent.

Wysokie ryzyko kredytowe wpływa na warunki, jakie banki stawiają mikrofirmom: wymagają większych zabezpieczeń, wyższych marż i krótszych okresów spłaty. To dodatkowo zniechęca przedsiębiorców do zaciągania pożyczek.

Istotną rolę w dostępie do kapitału odgrywają banki spółdzielcze, które tradycyjnie utrzymują bliższe relacje z lokalnymi przedsiębiorcami i mogą być bardziej elastyczne w ocenie zdolności kredytowej.

Co to oznacza dla polskich przedsiębiorców

Niedostateczny dostęp do kredytów inwestycyjnych hamuje wzrost polskich mikrofirm. Przedsiębiorcy, którzy mogliby rozwinąć działalność dzięki zewnętrznemu finansowaniu, pozostają uwięzieni w cyklu bieżących operacji. Nie mogą inwestować w nowe maszyny, technologię czy pracowników, bo pieniądze muszą pochodzić z zysku, który jest ograniczony.

Dla gospodarki oznacza to mniejszą dynamikę wzrostu, mniej nowych miejsc pracy i powolniejszą modernizację sektora MMŚP. Polska pozostaje w tyle za krajami UE, gdzie dostęp do finansowania dla małych firm jest łatwiejszy.

Zmiana wymaga działań na kilku frontach: stabilizacji otoczenia prawnego, edukacji przedsiębiorców w zakresie zarządzania finansami, a także dostosowania oferty bankowej do rzeczywistych potrzeb mikrofirm — na przykład krótszych okresów kredytowania lub elastycznych harmonogramów spłat dostosowanych do sezonowości biznesu.

Perspektywy na przyszłość

Wzrost kredytów inwestycyjnych o ponad jedną trzecią rok do roku to sygnał, że sytuacja powoli się zmienia. Coraz więcej przedsiębiorców dostrzega, że zewnętrzne finansowanie może przyspieszyć ich rozwój, a banki stopniowo dostosowują się do potrzeb tego segmentu.

Jednak aby znacząco zwiększyć dostęp mikrofirm do kredytów, potrzebna jest nie tylko zmiana podejścia sektora bankowego, ale przede wszystkim wzmocnienie stabilności prawnej i ekonomicznej. Przedsiębiorcy muszą mieć pewność, że warunki biznesu będą przewidywalne, aby mogli planować inwestycje na lata naprzód.

Najczęstsze pytania

Jaki procent mikrofirm w Polsce korzysta z kredytów bankowych?

Zaledwie 17% mikrofirm w Polsce ma dostęp do finansowania kredytowego. To jeden z najniższych wskaźników w Unii Europejskiej, co wskazuje na znaczne ograniczenia w dostępności kapitału dla małych przedsiębiorstw.

Skąd mikrofirmy biorą pieniądze na rozwój?

Polska mikrofirmy finansują inwestycje przede wszystkim ze środków własnych i bieżących zysków. Długoterminowe kredyty inwestycyjne cieszą się znacznie mniejszym zainteresowaniem niż kredyty operacyjne.

Ile wynosi portfel kredytów dla mikrofirm w Polsce?

Portfel kredytowy mikrofirm sięga prawie 70 miliardów złotych. W 2025 roku całkowity portfel kredytowy MMŚP wzrósł do 126,6 miliardów złotych, z czego kredyty inwestycyjne stanowiły 28,9 miliardów złotych.

Co jest główną przeszkodą w zaciąganiu kredytów?

Przedsiębiorcy wskazują na niestabilność otoczenia prawnego i zmienność warunków rynkowych jako główne bariery. Te czynniki zniechęcają zarówno firmy do zaciągania długoterminowych zobowiązań, jak i banki do udzielania kredytów.

Jakie są różnice w inwestycjach między dużymi korporacjami a mikrofirmami?

Duże korporacje odpowiadają za 56,5% nakładów na rzeczowe aktywa trwałe, podczas gdy sektor MMŚP generuje 43,5% inwestycji pomimo znacznie większej liczby przedsiębiorstw.

Na podstawie: franczyzawpolsce.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.