Przepisy UE o opakowaniach zamykają małe firmy. Jak się bronić?
Nowe unijne rozporządzenie PPWR zmusza małe przedsiębiorstwa do kosztownych rejestracji i badań. Poznaj skalę problemu i co mogą zrobić przedsiębiorcy.
Rozporządzenie PPWR zmienia zasady gry dla przedsiębiorców wysyłających opakowania do krajów Unii Europejskiej, stawiając przed nimi szereg nowych obowiązków, które mogą okazać się finansowo nie do udźwignięcia dla małych firm.
Kiedy przepisy wchodzą w życie i co się zmienia
Rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) weszło w życie 11 lutego 2025 roku, ale jego pełne stosowanie zacznie się 12 sierpnia 2026 roku. Ten pośredni okres daje przedsiębiorcom czas na przygotowanie, jednak dla wielu firm to nie wystarczy.
Od sierpnia 2026 roku każda firma eksportująca opakowania do krajów Unii musi spełnić szereg wymogów administracyjnych i technicznych. Kluczowe obowiązki to rejestracja w systemach odpowiedzialności producenta (EPR), prowadzenie szczegółowej sprawozdawczości oraz ustanowienie upoważnionych przedstawicieli w każdym kraju, do którego firma wysyła swoje produkty.
Jakie są rzeczywiste koszty spełnienia wymogów PPWR?
Dla małych przedsiębiorstw koszty mogą być zaskakująco wysokie. Badanie zawartości szkodliwych substancji PFAS w opakowaniu kosztuje 2980 zł netto – to wydatek, który mała firma musi ponieść dla każdego typu opakowania. Jednak to nie największy problem.
Największy koszt to utrzymanie upoważnionych przedstawicieli w krajach, do których firma eksportuje. Dla jednego państwa UE wydatek ten może sięgnąć kilkadziesiąt tysięcy euro rocznie. Dla firmy eksportującej do kilku krajów Unii koszty mogą szybko przekroczyć budżet całej operacji biznesowej.
| Element kosztów PPWR | Przybliżony koszt |
|---|---|
| Badanie PFAS w opakowaniu | 2980 zł netto |
| Przedstawiciel w jednym kraju UE | kilkadziesiąt tys. EUR rocznie |
| Rejestracja w systemach EPR | zależy od kraju i systemu |
| Sprawozdawczość i dokumentacja | zmienne, w zależności od skali |
Rzeczywisty przykład: żaglownia z Giżycka wstrzymuje produkcję
Historia T&J Sails z Giżycka pokazuje skalę problemu. Firma działała przez 35 lat, eksportując swoje produkty do kilku krajów Unii Europejskiej. Po przeanalizowaniu wymogów PPWR i związanych z nimi kosztów współwłaściciel Jarosław Wołowicz podjął decyzję o wstrzymaniu produkcji.
Dla firmy, która przez trzy i pół dekady prosperowała na rynku europejskim, nowe przepisy okazały się nie do przeskoczenia. Sytuacja ta nie jest odosobniona – Rada Przedsiębiorców, organizacja reprezentująca interesy małych i średnich firm, otrzymała już ponad 100 negatywnych sygnałów od przedsiębiorców dotyczących PPWR. Dokładne dane o liczbie firm, które całkowicie zaprzestały działalności z tego powodu, nie są dostępne, ale skalę problemu można ocenić po liczbie zgłoszeń.
Co to oznacza dla małych przedsiębiorców?
Jeśli prowadzisz małą firmę i wysyłasz opakowania do krajów Unii Europejskiej, musisz się przygotować na znaczące koszty administracyjne i techniczne. Oto praktyczne kroki, które warto podjąć:
1. Przeprowadź audyt swoich opakowań. Sprawdź, jakie materiały używasz i czy zawierają substancje regulowane przez PPWR. To pozwoli ci oszacować koszty badań.
2. Zbierz informacje o systemach EPR w krajach, do których eksportujesz. Każde państwo UE ma swój system odpowiedzialności producenta. Skontaktuj się z organami odpowiedzialnymi za te systemy, aby dowiedzieć się o wymogach i kosztach rejestracji.
3. Sprawdź, czy możesz pracować z pośrednikami lub konsultantami. Niektóre firmy specjalizujące się w compliance PPWR mogą pomóc w przejściu przez proces rejestracji i sprawozdawczości, choć będzie to dodatkowy koszt.
4. Monitoruj działania Rady Przedsiębiorców. Organizacja ta złożyła wniosek do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego, postulując całkowite wyłączenie małych i średnich firm z obowiązków PPWR. Jeśli przepisy się zmienią, możesz być zwolniony z części wymogów.
Czy jest nadzieja na zmianę przepisów?
Rada Przedsiębiorców nie pozostaje bierna. Organizacja złożyła oficjalny wniosek do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego, domagając się całkowitego wyłączenia mikro i małych przedsiębiorstw z obowiązków PPWR. Rzecznik MŚP Agnieszka Majewska reprezentuje stanowisko przedsiębiorców w rozmowach z instytucjami unijnymi.
Jednak zmiana przepisów nie nastąpi szybko. W międzyczasie przedsiębiorcy muszą albo dostosować się do nowych wymogów, albo – jak w przypadku T&J Sails – podjąć trudną decyzję o wstrzymaniu eksportu lub całkowitym zaprzestaniu działalności.
Co to oznacza dla Ciebie jako przedsiębiorcy?
Jeśli prowadzisz biznes oparty na eksporcie opakowań do UE, PPWR to nie jest problem dla przyszłości – to problem dzisiaj. Masz do sierpnia 2026 roku na przygotowanie się, ale proces ten wymaga czasu i pieniędzy. Warto już teraz:
- Skontaktować się z organami odpowiedzialnymi za systemy EPR w krajach docelowych
- Zacząć zbierać dokumentację dotyczącą opakowań
- Rozważyć, czy koszt compliance nie będzie większy niż przychody z eksportu
- Śledzić działania Rady Przedsiębiorców – jeśli przepisy się zmienią, możesz zaoszczędzić znaczące kwoty
Dla wielu małych firm odpowiedź będzie bolesna: koszty spełnienia wymogów PPWR mogą być wyższe niż przychody z eksportu. W takiej sytuacji, podobnie jak T&J Sails, przedsiębiorcy mogą być zmuszeni do wstrzymania produkcji lub zmiany modelu biznesu.
Najczęstsze pytania
Co to jest rozporządzenie PPWR?
PPWR to unijne rozporządzenie dotyczące opakowań i opakowań odpadów, które weszło w życie 11 lutego 2025 r. Jego pełne stosowanie zacznie się 12 sierpnia 2026 r., nakładając na przedsiębiorstwa obowiązki rejestracji, sprawozdawczości i ustanowienia przedstawicieli w krajach, do których wysyłają produkty.
Ile kosztuje spełnienie wymogów PPWR dla małej firmy?
Koszt może być znaczący: samo badanie zawartości PFAS w opakowaniu to wydatek 2980 zł netto, a utrzymanie przedstawiciela w jednym państwie UE może kosztować kilkadziesiąt tysięcy euro rocznie. Dla małych firm to często nie do udźwignięcia.
Czy małe przedsiębiorstwa mogą być zwolnione z PPWR?
Rada Przedsiębiorców postuluje całkowite wyłączenie mikro i małych firm z obowiązków PPWR, ale na razie takie zwolnienie nie obowiązuje. Przedsiębiorcy czekają na zmianę przepisów.
Czy wiele firm zamyka się z powodu PPWR?
Dokładne dane o skali zamykania firm wskutek tego rozporządzenia nie są dostępne, ale sygnały od przedsiębiorców wskazują na poważny problem – Rada Przedsiębiorców otrzymała już ponad 100 negatywnych zgłoszeń dotyczących PPWR.
Kiedy PPWR zacznie się w pełni obowiązywać?
Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r., ale jego pełne stosowanie zostanie wprowadzone 12 sierpnia 2026 r., co daje przedsiębiorcom kilkanaście miesięcy na przygotowanie się.
Na podstawie: Money.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.