Ile patentów polskich uczelni nie przynosi dochodu?

Ponad 60 procent zgłaszanych patentów nie generuje przychodów dla uczelni. To oznacza, że większość wynalazków nie trafia na rynek lub nie znajduje praktycznego zastosowania.

Jak Politechnika Krakowska chce poprawić sytuację?

Uczelnia uruchamia nowy kierunek studiów poświęcony półprzewodnikom i systemom zintegrowanym we współpracy z partnerem z Tajwanu, kraju o dużym doświadczeniu w branży elektroniki.

Jaki jest cel współpracy polskich uczelni z biznesem?

Chodzi o to, aby projekty badawcze od początku były ukierunkowane na potrzeby rynku i mogły się opłacać komercyjnie, zamiast pozostawać jedynie teoretyczną wiedzą.

Czy absolwenci nowego kierunku otrzymają polski dyplom?

Absolwenci otrzymają dwa dyplomy — zarówno polski, jak i zagraniczny, co zwiększa ich konkurencyjność na międzynarodowym rynku pracy.

Kiedy startuje nowy kierunek na Politechnice Krakowskiej?

Studia rozpoczną się w roku akademickim 2027/2028 i będą prowadzone w języku angielskim.

Polskie uczelnie muszą lepiej zarabiać na patentach. Jak to zmienić?

Ponad 60 proc. patentów polskich uczelni nie przynosi zysku. Jak współpraca biznesu z nauką może zmienić ten stan?

Polska nauka tworzy wiele wynalazków, ale niemal połowa z nich nigdy nie trafia na rynek. Ponad 60 procent patentów zgłaszanych przez polskie uczelnie nie przynosi żadnych przychodów, a do instytucji naukowych wraca zaledwie kilka procent wpływów z tych, które jednak się komercjalizują. Ta dysproporcja wskazuje na fundamentalny problem: brak efektywnego mostu między światem badań a rzeczywistymi potrzebami gospodarki.

Dlaczego polskie patenty nie zarabiają?

Główną przeszkodą jest rozłączenie między nauką a biznesem już na etapie projektowania badań. Naukowcy pracują nad problemami, które ich interesują naukowo, bez głębszego zastanowienia, czy ich rozwiązania będą miały szansę na rynkową rentowność. Brakuje też systematycznego podejścia do oceny potencjału komercyjnego wynalazków i do szukania partnerów biznesowych, którzy mogliby je wdrożyć.

Spotkanie zorganizowane w Karpaczu, w którym uczestniczyło prawie trzydziestu przedstawicieli sektora przemysłowego i samorządów, pokazało skalę zainteresowania zmianą tego stanu rzeczy. Jednak samo zainteresowanie to za mało — potrzebne są konkretne działania edukacyjne i instytucjonalne.

Nowy kierunek studiów jako odpowiedź na wyzwanie

Politechnika Krakowska podjęła decyzję o uruchomieniu kierunku poświęconego półprzewodnikom i systemom zintegrowanym, począwszy od roku akademickiego 2027/2028. To nie zwykła specjalizacja — to program opracowany we współpracy z zagranicznym partnerem, Southern Taiwan University of Science and Technology, instytucją z kraju, który jest liderem w branży elektroniki i półprzewodników.

Studia będą realizowane w ramach projektu NAWA Katamaran, programu wspierającego międzynarodową współpracę edukacyjną. Struktura jest innowacyjna: cztery semestry podzielone po równo między Kraków a Tajwan. Absolwenci otrzymają dwa dyplomy, co znacząco podnosi ich wartość na międzynarodowym rynku pracy. Program prowadzony będzie w języku angielskim, co otwiera go dla studentów z całego świata.

Za realizację odpowiadać będą dwa wydziały Politechniki: Inżynierii i Technologii Chemicznej oraz Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej. Taka interdyscyplinarna współpraca pozwoli studentom zrozumieć zarówno aspekty materiałowe, jak i elektroniczne technologii półprzewodnikowych.

Co to oznacza dla polskiego biznesu i nauki?

Inicjatywa Politechniki Krakowskiej to sygnał, że polskie uczelnie zaczynają rozumieć, iż edukacja musi być skorelowana z rzeczywistymi potrzebami przemysłu. Branża półprzewodników i systemów zintegrowanych to jedno z najszybciej rosnących pól technologicznych na świecie — od sztucznej inteligencji po urządzenia IoT, od elektromobilności po energetykę odnawialną.

Polska ma szansę zaistnieć w tym sektorze, ale wymaga to nie tylko naukowców, ale przede wszystkim inżynierów praktycznie przeszkolonych, którzy rozumieją, jak przekształcić odkrycie w produkt. Umowa podpisana w tym roku między Politechniką Krakowską a partnerem tajwańskim stanowi konkretny krok w tym kierunku.

Współpraca z zagranicznym uniwersytetem niesie też dodatkową wartość: transfer wiedzy o tym, jak w krajach liderujących w technologii łączy się badania z komercjalizacją. Tajwan to przykład gospodarki, która zbudowała swoją potęgę na innowacyjności i zdolności do szybkiego wdrażania wynalazków w produkcję.

Jak uczelnie mogą lepiej zarabiać na patentach?

Zmiana mentalności musi być kompleksowa. Po pierwsze, już na etapie rekrutacji studentów i formułowania tematów badań, uczelnie powinny współpracować z przemysłem. Chodzi o to, aby projekty powstały z myślą o rzeczywistych zastosowaniach, a nie tylko z ciekawości naukowej.

Po drugie, konieczne są dedykowane zespoły zajmujące się oceną potencjału patentów i poszukiwaniem partnerów biznesowych. Wiele polskich uczelni ma takie biura, ale ich zasoby i kompetencje są często niewystarczające.

Po trzecie, edukacja powinna uczyć nie tylko teoretycznych podstaw, ale też biznesowego myślenia o innowacjach. Studenci powinni wiedzieć, jak wycenić patent, jak go chronić, jak znaleźć inwestora i jak przejść od prototypu do produkcji. Program na Politechnice Krakowskiej, łącząc naukę z praktyką międzynarodową, idzie w tym kierunku.

Aspekt	Obecna sytuacja	Cel zmian
Procent patentów przynoszących przychód	Kilka procent	Znaczący wzrost dzięki lepszemu dopasowaniu do rynku
Współpraca uczelni z biznesem	Sporadyczna, bez systemu	Systematyczna, wbudowana w procesy edukacyjne
Edukacja inżynierów	Teoretyczna	Praktyczna, z elementami biznesu i międzynarodowości
Dostęp do doświadczenia zagranicznego	Ograniczony	Rozszerzony poprzez programy wymiany i wspólne kierunki

Perspektywa dla polskiego rynku pracy

Absolwenci nowego kierunku będą mieć dostęp do międzynarodowych możliwości zatrudnienia, ale wiele wskazuje na to, że polska gospodarka będzie ich potrzebować. Sektor elektroniki i półprzewodników dynamicznie się rozwija w Polsce — zarówno dzięki zainteresowaniu zagranicznych firm naszym rynkiem, jak i rosnącym ambicjom polskich przedsiębiorstw technologicznych.

Dwa dyplomy, doświadczenie zdobyte na dwóch kontynentach i znajomość angielskiego to kombinacja, która otwiera drzwi zarówno do pracy w międzynarodowych korporacjach, jak i do założenia własnego startupu. A to właśnie startupy i małe firmy technologiczne są często tymi, które przekształcają patenty w produkty.

Zmiana podejścia polskich uczelni do komercjalizacji wiedzy to inwestycja w przyszłość gospodarki. Jeśli uda się zwiększyć procent patentów, które rzeczywiście znajdują praktyczne zastosowanie, polska nauka stanie się bardziej konkurencyjna, a polskie firmy będą miały dostęp do innowacji, które mogą dać im przewagę na rynku.