Polskie firmy zamykają się szybciej. Dlaczego przedsiębiorcy rezygnują?

Zainteresowanie Polaków założeniem własnej firmy systematycznie spada od kilku lat, mimo że liczba nowych rejestracji pozostaje na pozornie wysokim poziomie. Ten paradoks ujawnia głębokie problemy polskiego ekosystemu przedsiębiorczości.

Jak zmienia się chęć Polaków do założenia firmy?

Dane pokazują wyraźny trend spadkowy. W 2017 roku prawie jeden na trzech poszukujących pracy rozważał założenie własnego biznesu — odsetek wynosił wówczas 32%. Osiem lat później sytuacja się dramatycznie zmieniła: w 2025 roku tylko 21% osób szukających zatrudnienia myśli o własnej firmie. To spadek o 11 punktów procentowych, który wskazuje na rosnące zwątpienie w potencjał przedsiębiorczości.

Jeszcze bardziej alarmujące są dane dotyczące rzeczywistego prowadzenia działalności. W okresie 2021–2022 prawie 14% Polaków prowadziło jakąś formę działalności gospodarczej. Trzy lata później, w 2025 roku, odsetek ten zmniejszył się do 7,3% wśród osób w wieku 18–69 lat. Oznacza to, że połowa przedsiębiorców zrezygnowała z prowadzenia biznesu w zaledwie kilka lat.

Rejestracje rosną, ale firmy zamykają się szybciej

Paradoks polskiego rynku ujawnia się w liczbach rejestracyjnych. W 2025 roku zarejestrowano 480 tysięcy jednoosobowych działalności gospodarczych. Wskaźnik nowych wniosków wynosi 22 na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym — wzrost w stosunku do 2019 roku, kiedy było 20 wniosków na 1000 osób. Pozornie to dobry znak.

Jednak gdy spojrzy się na bilans rejestracji i zamknięć, obraz się nie zmienia. Różnica między nowymi rejestracjami a zamknięciami wyniosła 13 na 1000 mieszkańców zarówno w 2025 roku, jak i w 2019 roku. Oznacza to, że tempo zamykania firm przyspieszyło równolegle ze wzrostem nowych rejestracji — system znajduje się w równowadze, ale na niskim poziomie.

Gdzie w Polsce zakładają się firmy?

Przedsiębiorczość nie rozkłada się równomiernie na terenie kraju. Zachodniopomorskie województwo wykazuje największą aktywność rejestracyjną z wskaźnikiem 19 nowych jednoosobowych działalności na 1000 mieszkańców. Tuż za nim plasuje się pomorskie (17) i mazowieckie (16).

Na przeciwnym biegunie znajdują się województwa opolskie, podlaskie i świętokrzyskie — każde z wskaźnikiem 11 nowych rejestracji na 1000 mieszkańców. Różnica między najbardziej a najmniej aktywnymi regionami wynosi 8 punktów, co wskazuje na znaczące dysproporcje w dostępie do przedsiębiorczości i zasobów wspierających biznes lokalny.

Województwo	Wskaźnik (na 1000 mieszkańców)
Zachodniopomorskie	19
Pomorskie	17
Mazowieckie	16
Opolskie	11
Podlaskie	11
Świętokrzyskie	11

Dlaczego przedsiębiorcy zamykają firmy?

Przyczyny rezygnacji z biznesu są konkretne i poważne. Najczęstszym powodem zamknięcia działalności jest brak rentowności — wskazuje na niego 35% przedsiębiorców, którzy zdecydowali się zakończyć prowadzenie firmy. Oznacza to, że co trzeci przedsiębiorca nie potrafi wygenerować dochodów wystarczających do pokrycia kosztów operacyjnych.

Drugą, prawie równie ważną przeszkodę stanowią uwarunkowania zewnętrzne. Aż 28% zamykających firmy wskazuje na przeszkody polityczne, regulacyjne lub podatkowe. To liczba znacznie wyższa niż średnia europejska, która wynosi 10%. Polska ma prawie trzy razy wyższy odsetek przedsiębiorców, którzy rezygnują z biznesu z powodu otoczenia regulacyjnego.

Co to oznacza dla potencjalnych przedsiębiorców?

Dane te powinny skłonić do refleksji każdego, kto rozważa założenie własnej firmy. Spadek zainteresowania i rosnące tempo zamknięć wskazują, że polska przedsiębiorczość boryka się z systemowymi problemami, a nie tymczasowymi trudnościami.

Po pierwsze, przed założeniem firmy należy przeprowadzić dokładną analizę rentowności. Biorąc pod uwagę, że brak dochodów jest głównym powodem upadku biznesu, warto zainwestować czas w badanie rynku, kalkulację kosztów i realistyczną prognozę sprzedaży. Firmy, które zamykają się z powodu braku rentowności, często nie wykonały tej pracy na etapie planowania.

Po drugie, należy zwrócić uwagę na otoczenie regulacyjne. Polskie przepisy podatkowe, wymogi biurokratyczne i zmienne regulacje stanowią znaczną przeszkodę dla małych przedsiębiorstw. Przed rejestracją warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub prawnym, aby zrozumieć rzeczywisty koszt prowadzenia biznesu w Polsce.

Po trzecie, wybór lokalizacji ma znaczenie. Województwa z wyższymi wskaźnikami rejestracji mogą oferować lepszy dostęp do wsparcia dla przedsiębiorców, sieci biznesowych lub infrastruktury. Jeśli prowadzisz działalność lokalnie, warto sprawdzić, jakie programy wspierające dostępne są w Twoim regionie.

Dane pokazują, że polska przedsiębiorczość przechodzi fazę konsolidacji — mniej osób chce zaczynać, ale ci, którzy zaczynają, muszą być lepiej przygotowani. Sukces nie jest już gwarancją samego zamiaru, ale wymaga solidnego planu biznesowego i zrozumienia rzeczywistych kosztów prowadzenia firmy w Polsce.