Finanse i Prawo

Reforma PIT dla klasy średniej: co się zmieni w podatkach

Rząd pracuje nad zmianą podatku PIT. Poznaj propozycje nowych stawek, kwoty wolne i to, jak mogą wpłynąć na Twoje dochody. Wszystko wyjaśniamy.

Henryk Mazurkiewicz · 15 sierpnia 2026
Close-up of Polish Zloty banknotes on an open notebook with a pen, symbolizing finance and budgeting.
Fot. Jakub Zerdzicki / Pexels · Pexels License

Polska stoi przed możliwą zmianą systemu podatku dochodowego od osób fizycznych, która może dotknąć miliony pracowników i przedsiębiorców zarabiających powyżej średniej. Prace nad reformą PIT nabierają tempa w związku z przygotowaniami budżetu na 2027 rok, a ostateczne decyzje mają zapaść w ciągu kilku tygodni.

Obecny system podatku PIT — jak wygląda dzisiaj?

Polska operuje obecnie dwustopniową skalą podatkową. Pracownicy i przedsiębiorcy płacą 12% podatku od dochodów rocznych do 120 tys. zł, a następnie 32% od każdej złotówki powyżej tej kwoty. Skok z jednej stawki do drugiej jest znaczący — prawie trzykrotny wzrost obciążenia podatkowego.

Równolegle funkcjonuje kwota wolna od podatku, czyli część dochodu, od której podatek się nie pobiera. Obecnie wynosi ona 30 tys. zł rocznie. To oznacza, że rzeczywisty próg opodatkowania zaczyna się dopiero po przekroczeniu tej granicy.

Dla porównania: w 2022 roku płaca minimalna wynosiła 3010 zł brutto miesięcznie. Dziś wynosi 4,8 tys. zł brutto. Wzrost wynagrodzeń w latach 2023–2024 sięgał kilkunastu procent rocznie, co oznacza, że coraz więcej osób przekracza progi podatkowe i trafia w wyższe przedziały opodatkowania.

Jakie propozycje reformy są rozpatrywane?

Dyskusja na temat zmian w PIT toczy się wokół kilku scenariuszy. Jeden z nich zakłada podniesienie kwoty wolnej od podatku z obecnych 30 tys. zł do 60 tys. zł rocznie — była to obietnica wyborcza. Jednak taki ruch wiązałby się z ubytkiem budżetu państwa rzędu około 60 mld zł, co stanowi poważny problem dla finansów publicznych.

Alternatywą jest wprowadzenie trzeciej stawki podatkowej na poziomie 23%, która obowiązywałaby dochody w przedziale między 120 a 140 tys. zł rocznie. Takie rozwiązanie zaproponowała partia Polska 2050, reprezentowana przez Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz. Podejście to miałoby na celu złagodzenie gwałtownego skoku z 12% do 32%, jednocześnie unikając ogromnych strat budżetowych związanych z podnoszeniem kwoty wolnej.

ScenariuszKwota wolnaStawka 1Stawka 2Stawka 3Wpływ na budżet
Obecny system30 tys. zł12% (do 120 tys. zł)32% (powyżej 120 tys. zł)brakbazowy
Podwyższona kwota wolna60 tys. zł12% (do 120 tys. zł)32% (powyżej 120 tys. zł)brak~60 mld zł ubytku
Trzecia stawka (propozycja)30 tys. zł12% (do 120 tys. zł)23% (120–140 tys. zł)32% (powyżej 140 tys. zł)mniejszy ubytek

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli zarabiasz poniżej 120 tys. zł rocznie, obecne zmiany mogą Cię nie dotknąć bezpośrednio — chyba że rząd zdecyduje się na podniesienie kwoty wolnej, co byłoby dla Ciebie korzystne. Jednak każda zmiana w systemie podatkowym wpływa na gospodarkę jako całość, co może przełożyć się na inflację, wysokość wynagrodzeń czy dostępność usług publicznych.

Jeśli zarabiasz między 120 a 140 tys. zł rocznie, wprowadzenie trzeciej stawki na poziomie 23% mogłoby zmniejszyć Twoje obciążenie podatkowe w porównaniu z obecnym systemem, gdzie płacisz 32% od każdej złotówki powyżej 120 tys. zł.

Dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, podatek PIT jest kluczowy — wiele osób rozlicza się na zasadach ogólnych i bezpośrednio podlega tym stawkom. Zmiana systemu może wpłynąć na decyzje o rozwijaniu biznesu, zatrudnianiu pracowników czy inwestycjach.

Pracownicy z wynagrodzeniami powyżej 140 tys. zł rocznie pozostaliby w obecnym systemie — bez zmian dla nich.

Kiedy poznamy ostateczne decyzje?

Prace nad reformą są zaawansowane, ale ostateczny kształt zmian nie jest jeszcze przesądzony. Termin podjęcia decyzji wynika z harmonogramu przygotowań budżetu na 2027 rok. Oznacza to, że w ciągu kilku tygodni powinniśmy poznać oficjalne stanowisko rządu w tej sprawie.

Do tego czasu warto śledzić komunikaty ministerstwa finansów i debatę publiczną. Każda zmiana w systemie podatkowym powinna być poprzedzona konsultacjami z organizacjami pracodawców, związkami zawodowymi i ekspertami finansowymi, aby uniknąć nieoczekiwanych skutków ubocznych.

Jak przygotować się na potencjalne zmiany?

Niezależnie od tego, jaki scenariusz ostatecznie wybierze rząd, warto teraz przeanalizować swoją sytuację finansową. Jeśli zarabiasz blisko progów podatkowych, rozważ konsultację z doradcą podatkowym, aby zrozumieć, jak mogą Cię dotyczyć potencjalne zmiany. Dla przedsiębiorców może to być moment do przeglądu strategii rozliczeniowej i planowania podatkowego na kolejne lata.

Przygotowanie się na zmiany to nie paranoja — to rozsądne zarządzanie finansami w warunkach niepewności. Wiele osób czeka na ostateczne decyzje, aby dopiero wtedy reagować, ale działanie z wyprzedzeniem daje więcej opcji.

Najczęstsze pytania

Jaka jest obecna stawka podatku PIT w Polsce?

Aktualnie obowiązują dwie stawki: 12% od dochodów do 120 tys. zł rocznie i 32% od kwot powyżej tej granicy. Kwota wolna od podatku wynosi obecnie 30 tys. zł.

Co to jest kwota wolna od podatku?

To część dochodu, od której nie płacisz podatku. Im wyższa kwota wolna, tym mniej podatku musisz zapłacić. Obecnie wynosi 30 tys. zł rocznie.

Kiedy będzie znana ostateczna forma reformy PIT?

Decyzja ma zapaść za kilka tygodni. Termin wynika z prac nad budżetem na 2027 rok, które wymuszają podjęcie ostatecznych ustaleń.

Ile zarabia przeciętny Polak dzisiaj?

Płaca minimalna wynosi obecnie 4,8 tys. zł brutto miesięcznie, a średnie wynagrodzenia rosły w latach 2023–2024 o kilkanaście procent rocznie.

Jak reforma PIT wpłynie na osoby zarabiające 120–140 tys. zł rocznie?

Propozycje zakładają wprowadzenie pośredniej stawki podatkowej na tym przedziale dochodów, aby zmniejszyć skok z 12% do 32%.

Na podstawie: Next Gazeta.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.