Staż pracy z umów zleceń: ZUS doliczy nawet 10 lat w 2026

Od 2026 roku ZUS będzie dolicza do stażu pracy okresy pracy na umowach zlecenia oraz prowadzenia działalności gospodarczej — zmiana, która może dotyczyć nawet milionów Polaków i przynieść im dodatkowe dni urlopu, wyższe dodatki stażowe czy dostęp do uprawnień, których wcześniej nie mieli.

Dlaczego ta zmiana jest tak ważna dla pracowników?

Przez lata pracownicy, którzy zaczynali karierę na umowach zlecenia lub prowadzili własną działalność, mieli problem: ta praca „nie liczyła się” w oficjalnym stażu pracy. Oznaczało to, że osoba pracująca 5 czy 10 lat na zleceniu, a następnie przechodzące na etat, praktycznie zaczynała od zera w kwestii uprawnień pracowniczych.

Skala tego problemu jest ogromna. Według danych GUS ponad 1,5 miliona osób w Polsce pracowało w 2025 roku wyłącznie na umowach zlecenia i pokrewnych, a liczba aktywnych przedsiębiorstw przekracza 2,9 miliona. To właśnie te grupy będą mogły najbardziej skorzystać z nowych przepisów.

Dla wielu młodych ludzi pierwszą pracą po studiach była właśnie umowa zlecenie. Ktoś pracował w ten sposób kilka lat, normalnie wykonywał obowiązki, płacił składki, ale gdy przechodził na etat, jego doświadczenie zawodowe praktycznie „znikało” w oczach prawa pracy. Teraz ta sytuacja się zmienia.

Co konkretnie zmienia się w naliczaniu stażu pracy?

Okres pracy	Przed 2026	Od 2026
Umowa zlecenia	Nie liczył się do stażu pracowniczego	Liczy się do stażu pracy
Prowadzenie działalności gospodarczej	Nie liczył się do stażu pracowniczego	Liczy się do stażu pracy
Współpraca przy działalności firmy	Nie liczył się do stażu pracowniczego	Liczy się do stażu pracy
Wpływ na emeryturę	Brak zmian	Brak zmian

Nowe przepisy obejmują okresy objęcia ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi z tytułu umowy zlecenia lub podobnej umowy o świadczenie usług. Dotyczy to również lat prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy działalności gospodarczej.

Najważniejsze: przepisy działają wstecz. Pracownik może doliczyć również wcześniejsze okresy pracy na zleceniu lub prowadzenia działalności, nawet jeśli miały miejsce wiele lat temu. Nie ma ograniczenia czasowego — jeśli ktoś pracował na zleceniu 10 lat temu, może to teraz udokumentować.

Jaki jest największy praktyczny benefit: urlop wypoczynkowy

Najczęściej mówi się o urlopach, ponieważ po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20. To oznacza dodatkowe 6 dni wolnego rocznie — dla wielu osób znacząca zmiana.

Przykład: osoba zatrudniona obecnie na etacie, która pracowała 7 lat na zleceniu, a następnie 4 lata na etacie, ma oficjalnie 4 lata stażu. Po dostarczeniu zaświadczenia z ZUS jej staż wyniesie 11 lat, co automatycznie daje jej prawo do 26 dni urlopu zamiast 20.

Poza urlopem nowe przepisy mogą wpłynąć na:

• dodatki stażowe (jeśli pracodawca je wypłaca)
• nagrody jubileuszowe
• inne uprawnień pracownicze zależne od długości stażu

Co to oznacza dla Ciebie: praktyczne kroki do podjęcia

Nowe przepisy nie będą działały automatycznie — pracodawca nie sprawdzi tego sam. Musisz sam podjąć działania:

Krok 1: Sprawdź, czy się to Ciebie dotyczy Jeśli kiedykolwiek pracowałeś na umowie zlecenia lub prowadziłeś własną firmę, a teraz jesteś pracownikiem na etacie, ta zmiana może Cię dotyczyć. Szczególnie jeśli zbliżasz się do progu 10 lat stażu lub już go przekroczyłeś.

Krok 2: Uzyskaj zaświadczenie z ZUS Zaloguj się na swoje konto w eZUS (www.zus.pl). Wybierz kreator wniosku o nazwie „stażowe”, stwórz nowy wniosek, uzupełnij wymagane dane i wyślij dokument elektronicznie. ZUS wyśle Ci zaświadczenie potwierdzające okresy ubezpieczenia.

Jeśli ZUS nie będzie mógł potwierdzić danego okresu (np. z powodu bardzo starej dokumentacji), możesz przedstawić inne dokumenty potwierdzające pracę — umowy, faktury, zaświadczenia od kontrahentów czy inne dowody aktywności zawodowej.

Krok 3: Dostarczenie dokumentów pracodawcy Otrzymane zaświadczenie przekaż swojemu pracodawcy. To bardzo ważne, ponieważ po upływie terminu pracodawca może nie uwzględnić danego okresu.

Terminy: kiedy trzeba działać?

Przepisy weszły w życie w dwóch etapach:

• Od 1 stycznia 2026: dla pracowników sektora finansów publicznych (urzędy, szkoły, instytucje państwowe)
• Od 1 maja 2026: dla pracowników firm prywatnych

Niezależnie od sektora, każdy pracownik ma 24 miesiące na udokumentowanie nowych okresów stażu pracy. To oznacza:

• Dla sektora publicznego: do 31 grudnia 2027
• Dla sektora prywatnego: do 30 kwietnia 2028

Po upływie tego czasu pracodawca może nie uwzględnić danego okresu przy ustalaniu uprawnień pracowniczych. Dlatego warto działać szybko.

Ważne zastrzeżenie: co się nie zmienia

Bardzo ważne: nowe regulacje nie dotyczą stażu emerytalnego. Nie wpływają na prawo do emerytury ani na sposób obliczania jej wysokości. Chodzi wyłącznie o staż pracy potrzebny do ustalania uprawnień pracowniczych takich jak urlop czy dodatki stażowe.

Wiele osób myśli, że nowe przepisy pozwolą im szybciej przejść na emeryturę lub że będą mieć wyższą emeryturę. Tak jednak nie jest. ZUS wyraźnie podkreśla, że to zmiana dotycząca wyłącznie uprawnień pracowniczych, a nie świadczeń emerytalnych.

Wyjątek: żołnierze zawodowi

Wokół nowych przepisów pojawiła się też wątpliwość dotycząca żołnierzy zawodowych. Część środowiska wojskowego wskazuje, że nowe zasady mogą nie obejmować osób pełniących służbę na podstawie odrębnych przepisów. W oficjalnych materiałach rządowych wymieniono Policję, Służbę Ochrony Państwa, Straż Graniczną czy Państwową Straż Pożarną, ale brakuje jasnego potwierdzenia dotyczącego wysługi lat w wojsku.

Osoby wstępujące do służby po latach prowadzenia firmy lub pracy na zleceniu mogą nie otrzymać takich samych uprawnień jak pracownicy objęci Kodeksem pracy. Jeśli pracujesz w wojsku i masz wątpliwości, warto skontaktować się z kadrą lub prawnikiem specjalizującym się w prawie wojskowym.

Podsumowanie: co musisz wiedzieć

Nowe przepisy to szansa dla milionów Polaków, którzy pracowali na zleceniu lub prowadzili własną działalność. Mogą oni uzyskać dodatkowe dni urlopu, wyższe dodatki stażowe i inne uprawnienia pracownicze. Ale musisz sam podjąć działania: uzyskać zaświadczenie z ZUS i dostarczyć je pracodawcy w określonym terminie.

Najważniejsze terminy to 24 miesiące od wejścia przepisów w życie w Twoim sektorze. Warto działać szybko, aby nie stracić możliwości doliczenia lat pracy, które faktycznie przepracowałeś.