Ile procent firm rodzinnych nie przetrwa sukcesji?

Według Instytutu Biznesu Rodzinnego, blisko 70% procesów sukcesji w firmach rodzinnych kończy się fiaskiem. Dodatkowo, tylko 15% dziedziczonych firm dociera z sukcesem do trzeciego pokolenia.

Jakie są najpopularniejsze sposoby wyjścia z firmy w Polsce?

Najpopularniejszym sposobem jest sukcesja rodzinna (32% przedsiębiorców), na drugim miejscu sprzedaż osobie fizycznej (26%). Rosnąca grupa rozważa również sprzedaż inwestorom lub fuzje i przejęcia.

Jak przygotować się do sukcesji firmy?

Eksperci rekomendują: edukację finansową spadkobierców (39% przedsiębiorców), regularne przeglądy finansowe (24%), dywersyfikację działalności (27%), oraz powołanie funduszu powierniczego lub fundacji rodzinnej (27%).

Czy polscy przedsiębiorcy planują sprzedaż firm?

Tak — w 2026 roku 57% przedsiębiorców nie wyklucza sprzedaży udziałów (wzrost z 66% rok wcześniej), a 12% planuje sprzedaż w ciągu 12 miesięcy. To pokazuje rosnącą otwartość na exit strategie.

Czy Polska różni się od innych krajów w podejściu do sukcesji?

Tak — Polska wyróżnia się wyższym odsetkiem przedsiębiorców omawiających sukcesję w rodzinie (39% vs 31% w innych krajach regionu) i posiadających formalny plan (25% vs 23%).

Sukcesja firmy: jak polscy przedsiębiorcy planują przyszłość

70% sukcesji rodzinnych kończy się fiaskiem. Polscy przedsiębiorcy coraz częściej planują wyjście z biznesu.

Sukcesja firmy, czyli zaplanowane przejęcie biznesu przez następne pokolenie lub inwestora, to proces wymagający solidnych przygotowań, którego zaniedbanie kończy się fiaskiem w blisko 70% przypadków firm rodzinnych. Polska jednak wyróżnia się na tle regionu — przedsiębiorcy coraz bardziej świadomie podchodzą do planowania przyszłości swoich firm, a liczba osób gotowych do sprzedaży biznesu systematycznie rośnie.

Dlaczego sukcesja jest takim wyzwaniem?

Dane Instytutu Biznesu Rodzinnego pokazują skalę problemu: nie tylko 70% sukcesji rodzinnych kończy się porażką, ale również tylko 15% dziedziczonych firm dociera z sukcesem do trzeciego pokolenia. To oznacza, że większość rodzinnych przedsiębiorstw nie przetrwa dwóch zmian właścicielstwa. Przyczyny są złożone — od braku formalnego planu, przez konflikty rodzinne, aż po niedostateczną edukację finansową spadkobierców.

Dlatego właśnie proces sukcesji nie powinien być impulsywnym decyzją podejmowaną w ostatniej chwili, lecz strategicznym planem opracowywanym latami wcześniej.

Polscy przedsiębiorcy coraz bardziej otworzeni na sprzedaż

Najnowsze badanie EY Barometr Przedsiębiorczości przeprowadzone w pierwszym kwartale 2026 roku ujawnia pozytywny trend. Liczba polskich przedsiębiorców całkowicie wykluczających sprzedaż udziałów spadła z 66% w 2025 roku do 57% w 2026 roku. Jednocześnie odsetek osób nie wykluczających takiej opcji wzrósł z 23% do 30%, a 12% przedsiębiorców deklaruje, że sprzeda firmę w ciągu najbliższych 12 miesięcy (wzrost z 10% rok wcześniej).

“Polska wyróżnia się w regionie silniejszym przekonaniem, że wyjście z firmy będzie konieczne” — mówi Paweł Bukowiński, partner zarządzający EY-Parthenon Polska. To świadczy o rosnącej dojrzałości rynku i możliwym ożywieniu w transakcjach fuzji i przejęć.

Jakie strategie wyjścia wybierają polscy właściciele?

Strategia wyjścia	Odsetek przedsiębiorców
Sukcesja rodzinna (dziedziczenie)	32%
Sprzedaż osobie fizycznej	26%
Niezdecydowani / brak planów	26%
Sprzedaż inwestorowi / fuzja	(nie podano wprost)

Sukcesja rodzinna pozostaje najpopularniejszym sposobem wyjścia z inwestycji — wskazało ją 32% respondentów. Na drugim miejscu znalazła się sprzedaż osobie fizycznej (26%). Równie duża grupa (26%) to niezdecydowani lub osoby, które nie planują aktywnego wyjścia z firmy.

Co to oznacza? Mimo rosnącej otwartości na sprzedaż, tradycyjne podejście do dziedziczenia wciąż dominuje. Jednak trend zmienia się — coraz więcej przedsiębiorców rozważa recykl kapitału, ograniczanie ryzyka lub nawiązywanie strategicznych partnerstw w miarę dojrzewania swoich przedsiębiorstw.

Jak polscy przedsiębiorcy przygotowują się do sukcesji?

Rosnąca profesjonalizacja jest wyraźnie widoczna. Polscy przedsiębiorcy coraz częściej łączą planowanie sukcesji z konkretnymi działaniami zabezpieczającymi majątek:

Edukacja finansowa spadkobierców — 39% badanych uznało to za kluczowy element
Dywersyfikacja działalności — 27% respondentów
Fundusz powierniczy lub fundacja rodzinna — 27% badanych
Regularne przeglądy finansowe — 24% przedsiębiorców
Zewnętrzne doradztwo — 24% sięga po profesjonalną pomoc

To pokazuje, że polskie firmy rodzinne zmierzają w kierunku strukturalnego zabezpieczania majątku, opartego na planowaniu sukcesji i zasadach ładu korporacyjnego.

Polska liderem w regionie

W porównaniu do innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej (Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Grecji, Kazachstanu, Rumunii, Serbii, Węgier i Malty), Polska wyróżnia się wyższym zaangażowaniem w planowanie sukcesji:

39% polskich przedsiębiorców omawia sukcesję w gronie rodzinnym (wobec 31% w pozostałych krajach regionu)
25% posiada formalny plan sukcesji (23% w innych państwach)

To świadczy o dojrzałym podejściu do długoterminowego zarządzania kapitałem i rosnącej świadomości wyzwań związanych z przejęciem biznesu.

Co powinni zrobić przedsiębiorcy?

Jeśli planujesz przyszłość swojej firmy, kluczowe jest:

Zacząć planowanie wcześnie — nie czekaj na ostatnią chwilę
Edukować spadkobierców — finansowa i biznesowa wiedza to fundament sukcesu
Formalnie udokumentować plan — ustne umowy to za mało
Sięgnąć po profesjonalną pomoc — doradcy, prawnicy i księgowi mogą zaoszczędzić Ci kosztownych błędów
Rozważyć różne opcje — sukcesja rodzinna to nie jedyna droga; sprzedaż lub fuzja mogą być lepsze dla Twojego biznesu

Polskie przedsiębiorstwa są na dobrej drodze. Rosnąca świadomość i profesjonalizacja w podejściu do sukcesji to pozytywne sygnały dla przyszłości krajowego biznesu rodzinnego.